๑
อรรถกถาแปลไทย
๗๔. อรรถกถาภิสาลุวทายกเถราปทาน
อปทานของท่านพระภิสาลุวทายกเถระมีคำเริ่มต้นว่า กานนํ วนโมคฺคยฺห ดังนี้.
พระเถระแม้นี้ได้บำเพ็ญกุศลสมภารในพระพุทธเจ้าองค์ก่อนๆ ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าวิปัสสี อยู่ในป่าใกล้หิมวันตประเทศ มีรากไม้และผลไม้เป็นอาหาร เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าวิปัสสี เสด็จมาด้วยอำนาจวิเวก มีจิตเลื่อมใส ได้ถวายเหง้าบัวทั้งห้า.
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้เสวยทั้งที่เธอได้เฝ้าอยู่นั้นแหละ เพื่อจะยังจิตของเธอให้เลื่อมใส ด้วยความเลื่อมใสแห่งจิตนั้น เธอทำกาละแล้ว เสวยสมบัติในเทวาดชั้นดุสิตเป็นต้นและเสวยมนุษย์สมบัติ.
ในพุทธุปบาทกาลนี้ บังเกิดในเรือนมีตระกูลแห่งหนึ่ง ได้รับทรัพย์สมบัติ ละสมบัตินั้นแล้วบวชในศาสนา ไม่นานนักก็ได้บรรลุพระอรหันต์.
แต่นั้นท่านระลึกถึงบุพกรรมของตน เกิดโสมนัส เมื่อจะประกาศปุพพจริตาปทาน จึงกล่าวคำมีอาทิว่า กานนํ วนโมคฺคยฺห ดังนี้. คำนั้นมีอรรถดังกล่าวแล้วในหนหลังนั้นแล.
บทว่า วสามิ วิปิเน อหํ เชื่อมความว่า เราได้อยู่อย่างสงัด.
คำที่เหลือมีอรรถตื้นทั้งนั้นแล. จบอรรถกถาภิสาลุวทายกเถราปทาน จบอรรถกถาภาณวารที่ ๖ -----------------------------------------------------