๑
อรรถกถาแปลไทย
อรรถกถารูปราโค รูปธาตุปริยาปันโนติอาทิกถา ว่าด้วยรูปราคะนับเนื่องในรูปธาตุเป็นต้น
บัดนี้ ชื่อว่าเรื่องรูปราคะนับเนื่องในรูปธาตุ อรูปราคะนับเนื่องในอรูปธาตุ.
ในเรื่องนั้น ชนเหล่าใดมีความเห็นผิดดุจลัทธินิกายอันธกะทั้งหลายว่า กามราคะ ความยินดีในกาม นับเนื่องในกามธาตุ เหตุใด เพราะเหตุนั้น แม้รูปราคะทั้งหลาย คือความยินดีในรูป ก็พึงนับเนื่องในรูปธาตุและอรูปธาตุ ดังนี้. คำถามของสกวาทีหมายถึงชนเหล่านั้น คำตอบรับรองเป็นของปรวาที.
คำที่เหลือพึงทราบโดยนัยที่กล่าวในหนหลังนั่นแหละ.
ด้วยว่า ในปัญหานี้ บัณฑิตพึงทราบบทที่ต่างกันว่า รูปราคะย่อมนอนเนื่องในรูปธาตุ และอรูปราคะย่อมนอนเนื่องในอรูปธาตุอย่างเดียว. ก็ลัทธินั้นมีอยู่แก่นิกายอันธกะทั้งหลายด้วย แก่นิกายสมิติยะทั้งหลายด้วย แต่ปัญหานี้เป็นของนิกายอันธกะทั้งหลายเท่านั้น. อรรถกถารูปราโค รูปธาตุปริยาปันโนติอาทิกถา จบ.
รวมกถาที่มีในวรรคนี้คือ
๑. นิคคหกถา
๒. ปัคคหกถา
๓. สุขานุปปทานกถา
๔. อธิคคัยหมนสิการกถา
๕. รูปังเหตูติกถา
๖. รูปังเหตุกันติกถา
๗. รูปังกุสลากุสลันติกถา
๘. รูปังวิปาโกติกถา
๙. รูปังรูปาวจรารูปาวจรันติกถา
๑๐. รูปราโครูปธาตุปริยาปันโนติอาทิกถา.
วรรคที่ ๑๖ จบ. -----------------------------------------------------