๕. ชีวกสูตร · เล่ม ๑๓ ข้อ ๕๖

๕. ชีวกสูตร · เล่ม ๑๓ ข้อ ๕๖–๖๑

ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์

ชีวกสุตฺตํ

เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส อมฺพวเน ฯ อถ โข ชีวโก โกมารภจฺโจ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ชีวโก โกมารภจฺโจ ภควนฺตํ เอตทโวจ สุตเมตํ ภนฺเต สมณํ โคตมํ อุทฺทิสฺส ปาณํ อารภนฺติ ตํ สมโณ โคตโม ชานํ อุทฺทิสฺส กตํ มํสํ ปริภุญฺชติ ปฏิจฺจ กมฺมนฺติ เย เต ภนฺเต เอวมาหํสุ สมณํ โคตมํ อุทฺทิสฺส ปาณํ อารภนฺติ ตํ สมโณ โคตโม ชานํ อุทฺทิสฺส กตํ มํสํ ปริภุญฺชติ ปฏิจฺจ กมฺมนฺติ กจฺจิ เต ภนฺเต ภควตา วุตฺตวาทิโน น จ ภควนฺตํ อภูเตน อพฺภาจิกฺขนฺติ ธมฺมสฺส จานุธมฺมํ พฺยากโรนฺติ น จ โกจิ สหธมฺมิโก วาทานุวาโท คารยฺหฏฺฐานํ อาคจฺฉตีติ ฯ

เย เต ชีวก เอวมาหํสุ สมณํ โคตมํ อุทฺทิสฺส ปาณํ อารภนฺติ ตํ สมโณ โคตโม ชานํ อุทฺทิสฺส กตํ มํสํ ปริภุญฺชติ ปฏิจฺจ กมฺมนฺติ น เม เต วุตฺตวาทิโน อพฺภาจิกฺขนฺติ จ มํ เต อสตา อภูเตน ตีหิ โข อหํ ชีวก ฐาเนหิ มํสํ อปฺปริโภคนฺติ วทามิ ทิฏฺฐํ สุตํ ปริสงฺกิตํ อิเมหิ โข อหํ ชีวก ตีหิ ฐาเนหิ มํสํ อปฺปริโภคนฺติ วทามิ ตีหิ โข อหํ ชีวก ฐาเนหิ มํสํ ปริโภคนฺติ วทามิ อทิฏฺฐํ อสุตํ อปริสงฺกิตํ อิเมหิ โข อหํ ชีวก ตีหิ ฐาเนหิ มํสํ ปริโภคนฺติ วทามิ ฯ

อิธ ชีวก ภิกฺขุ อญฺญตรํ คามํ วา นิคมํ วา อุปนิสฺสาย วิหรติ ฯ โส เมตฺตาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺถตาย สพฺพาวนฺตํ โลกํ เมตฺตาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน ผริตฺวา วิหรติ ฯ ตเมนํ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อุปสงฺกมิตฺวา สฺวาตนาย ภตฺเตน นิมนฺเตติ อากงฺขมาโน ชีวก ภิกฺขุ อธิวาเสติ ฯ โส ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน ตสฺส คหปติสฺส วา คหปติปุตฺตสฺส วา นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทติ ฯ ตเมนํ โส คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา ปณีเตน ปิณฺฑปาเตน ปริวิสติ ฯ ตสฺส น เอวํ โหติ สาธุ วต มายํ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา ปณีเตน ปิณฺฑปาเตน ปริวิสติ อโห วต มายํ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อายติมฺปิ เอวรูเปน ปณีเตน ปิณฺฑปาเตน ปริวิเสยฺยาติ เอวมฺปิสฺส น โหติ ฯ โส ตํ ปิณฺฑปาตํ อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ ชีวก อปิ นุ โส ภิกฺขุ ตสฺมึ สมเย อตฺตพฺยาพาธาย วา เจเตติ ปรพฺยาพาธาย วา เจเตติ อุภยพฺยาพาธาย วา เจเตตีติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ {๕๘.๑} นนุ โส ชีวก ภิกฺขุ ตสฺมึ สมเย อนวชฺชํเยว อาหารํ อาหาเรตีติ ฯ เอวํ ภนฺเต สุตํ เมตํ ภนฺเต พฺรหฺมา เมตฺตาวิหารีติ ตมฺเม อิทํ ภนฺเต ภควา สกฺขิ ทิฏฺโฐ ภควา หิ ภนฺเต เมตฺตาวิหารีติ ฯ เยน โข ชีวก ราเคน เยน โทเสน เยน โมเหน พฺยาปาทวา อสฺส โส ราโค โส โทโส โส โมโห ตถาคตสฺส ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวงฺคโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม สเจ โข เต ชีวก อิทํ สนฺธาย ภาสิตํ อนุชานามิ เต เอตนฺติ ฯ เอตเทว โข ปน เม ภนฺเต สนฺธาย ภาสิตนฺติ ฯ

อิธ ชีวก ภิกฺขุ อญฺญตรํ คามํ วา นิคมํ วา อุปนิสฺสาย วิหรติ ฯ โส กรุณาสหคเตน เจตสา ฯเปฯ มุทิตาสหคเตน เจตสา ... อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺถตาย สพฺพาวนฺตํ โลกํ อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน ผริตฺวา วิหรติ ฯ ตเมนํ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อุปสงฺกมิตฺวา สฺวาตนาย ภตฺเตน นิมนฺเตติ อากงฺขมาโน ชีวก ภิกฺขุ อธิวาเสติ ฯ โส ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน ตสฺส คหปติสฺส วา คหปติปุตฺตสฺส วา นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทติ ฯ ตเมนํ โส คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา ปณีเตน ปิณฺฑปาเตน ปริวิสติ ฯ ตสฺส น เอวํ โหติ สาธุ วต มายํ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา ปณีเตน ปิณฺฑปาเตน ปริวิสติ อโห วต มายํ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อายติมฺปิ เอวรูเปน ปณีเตน ปิณฺฑปาเตน ปริวิเสยฺยาติ เอวมฺปิสฺส น โหติ ฯ โส ตํ ปิณฺฑปาตํ อคธิโต อมุจฺฉิโต อนชฺฌาปนฺโน อาทีนวทสฺสาวี นิสฺสรณปญฺโญ ปริภุญฺชติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ ชีวก อปิ นุ โส ภิกฺขุ ตสฺมึ สมเย อตฺตพฺยาพาธาย วา เจเตติ ปรพฺยาพาธาย วา เจเตติ อุภยพฺยาพาธาย วา เจเตตีติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ {๕๙.๑} นนุ โส ชีวก ภิกฺขุ ตสฺมึ สมเย ตํ อนวชฺชํเยว อาหารํ อาหาเรตีติ ฯ เอวํ ภนฺเต สุตํ เมตํ ภนฺเต พฺรหฺมา อุเปกฺขาวิหารีติ ฯ ตมฺเม อิทํ ภนฺเต ภควา สกฺขิ ทิฏฺโฐ ภควา หิ ภนฺเต อุเปกฺขาวิหารีติ ฯ เยน โข ชีวก ราเคน เยน โทเสน เยน โมเหน วิเหสวา อสฺส อรติวา อสฺส ปฏิฆวา อสฺส โส ราโค โส โทโส โส โมโห ตถาคตสฺส ปหีโน อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวงฺคโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม สเจ โข เต ชีวก อิทํ สนฺธาย ภาสิตํ อนุชานามิ เต เอตนฺติ ฯ เอตเทว โข ปน เม สนฺธาย ภาสิตนฺติ ฯ

โย โข ชีวก ตถาคตํ วา ตถาคตสาวกํ วา อุทฺทิสฺส ปาณํ อารภติ โส ปญฺจหิ ฐาเนหิ พหุํ อปุญฺญํ ปสวติ ยมฺปิ โส คหปติ เอวมาห คจฺฉถ อมุกํ นาม ปาณํ อาเนถาติ อิมินา ปฐเมน ฐาเนน พหุํ อปุญฺญํ ปสวติ ยมฺปิ โส ปาโณ คลปฺปเวธเกน อานียมาโน ทุกฺขโทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ อิมินา ทุติเยน ฐาเนน พหุํ อปุญฺญํ ปสวติ ยมฺปิ โส เอวมาห คจฺฉถ อิมํ ปาณํ อารกถาติ อิมินา ตติเยน ฐาเนน พหุํ อปุญฺญํ ปสวติ ยมฺปิ โส ปาโณ อารภิยมาโน ทุกฺขโทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ อิมินา จตุตฺเถน ฐาเนน พหุํ อปุญฺญํ ปสวติ ยมฺปิ โส ตถาคตํ วา ตถาคตสาวกํ วา อกปฺปิเยน อสฺสาเทติ อิมินา ปญฺจเมน ฐาเนน พหุํ อปุญฺญํ ปสวติ โย โข ชีวก ตถาคตํ วา ตถาคตสาวกํ วา อุทฺทิสฺส ปาณํ อารภติ โส อิเมหิ ปญฺจหิ ฐาเนหิ พหุํ อปุญฺญํ ปสวตีติ ฯ

เอวํ วุตฺเต ชีวโก โกมารภจฺโจ ภควนฺตํ เอตทโวจ อจฺฉริยํ ภนฺเต อพฺภูตํ ภนฺเต กปฺปิยํ วต ภนฺเต ภิกฺขู อาหารํ อาหาเรนฺติ อนวชฺชํ วต ภนฺเต ภิกฺขู อาหารํ อาหาเรนฺติ อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต อภิกฺกนฺตํ ภนฺเต เสยฺยถาปิ ภนฺเต นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย อนฺธกาเร วา เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทกฺขนฺตีติ เอวเมว ภควตา อเนกปริยาเยน ธมฺโม ปกาสิโต เอสาหํ ภนฺเต ภควนฺตํ สรณํ คจฺฉามิ ธมฺมญฺจ ภิกฺขุสงฺฆญฺจ อุปาสกํ มํ ภควา ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณงฺคตนฺติ ฯ ชีวกสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปญฺจมํ ฯ --------