๑๐. ปัชโชตสูตร
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๕ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๗ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ปัชโชตสูตรที่ ๑๐
ทสมํ ปชฺโชตสุตฺตํ
เทวดาทูลถามว่า อะไรเป็นแสงสว่างในโลก อะไรหนอเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ ในโลก อะไรหนอเป็นสหายในการงานของผู้เป็นอยู่ด้วย การงาน อะไรหนอเป็นเครื่องสืบต่อชีวิตของเขา อะไรหนอ บุคคลผู้เกียจคร้านบ้าง ไม่เกียจคร้านบ้าง ย่อมพะนอเลี้ยง ดุจมารดาเลี้ยงดูบุตร เหล่าสัตว์มีชีวิตที่อาศัยแผ่นดินอาศัย อะไรหนอเลี้ยงชีวิต ฯ
กึสุ โลกสฺมิ ปชฺโชโต กึสุ โลกสฺมิ ชาคโร กึสุ กมฺเม สชีวานํ กึสุ จสฺส อิริยาปโถ กึสุ อลสํ อนลสญฺจ มาตา ปุตฺตํว โปสติ กึสุ ภูตา อุปชีวนฺติ เย ปาณา ปฐวึ สิตาติ ฯ
พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก สติเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก ฝูงโคเป็นสหายในการงานของผู้เป็นอยู่ด้วยการงาน ไถเป็น เครื่องต่อชีวิตของเขา ฝนย่อมเลี้ยงบุคคลผู้เกียจคร้านบ้าง ไม่เกียจคร้านบ้าง เหมือนมารดาเลี้ยงบุตร เหล่าสัตว์มีชีวิต ที่อาศัยแผ่นดิน อาศัยฝนเลี้ยงชีวิต ฯ
ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต สติ โลกสฺมิ ชาคโร คาโว กมฺเม สชีวานํ สีตสฺส อิริยาปโถ วุฏฺฐิ อลสํ อนลสญฺจ มาตา ปุตฺตํว โปสติ วุฏฺฐึ ภูตา อุปชีวนฺติ เย ปาณา ปฐวึ สิตาติ ฯ