๗. ปัญจาลจัณฑสูตร

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี ปัญจาลจัณฑเทพบุตรยืนอยู่ ณ ที่สมควรแล้ว ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของ พระผู้มีพระภาคว่า แม้ในที่คับขัน ผู้มีปัญญาดุจแผ่นดินก็ยังได้โอกาส ผู้ใดบรรลุฌาน ผู้นั้นเป็นผู้ตื่น เป็นผู้หลีกออกได้อย่างองอาจ เป็นมุนี พระผู้มีพระภาคตรัสว่า (ปัญจาลจัณฑะ) ชนเหล่าใดแม้อยู่ในที่คับขัน แต่กลับได้สติเพื่อการบรรลุธรรม คือ นิพพาน ชนเหล่านั้นตั้งมั่นดีแล้วโดยชอบ ปัญจาลจัณฑสูตรที่ ๗ จบ ๘. ตายนสูตร ว่าด้วยตายนเทพบุตร

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี ครั้นเมื่อราตรีผ่านไป ตายนเทพบุตรผู้เคยเป็นเจ้าลัทธิมาก่อน มีวรรณะ งดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างทั่วพระเชตวัน เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ ประทับ ถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควร ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มี พระภาคว่า @เชิงอรรถ : @ ที่คับขัน หมายถึงที่คับขัน ๒ อย่าง คือ (๑) ที่คับขันคือนิวรณ์ (๒) ที่คับขันคือกามคุณ แต่ในที่นี้ @หมายถึงที่คับขันคือนิวรณ์ (สํ.ส.อ. ๑/๘๘/๑๐๒) @ โอกาส ในที่นี้หมายถึงฌาน (สํ.ส.อ. ๑/๘๘/๑๐๒) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๕ หน้า : ๙๓}