๓. วิญญาณสูตร
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๙ สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ๓. วิญญาณสูตร ว่าด้วยความเกิดขึ้นตั้งอยู่และดับไปแห่งทุกข์
พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งจักขุวิญญาณ ฯลฯ แห่งโสตวิญญาณ ฯลฯ แห่งมโนวิญญาณ นี้เป็นความเกิด ขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชราและมรณะ.
สาวตฺถี ฯ โย ภิกฺขเว จกฺขุวิญฺญาณสฺส อุปฺปาโท ฐิติ ฯเปฯ ชรามรณสฺส ปาตุภาโว ฯเปฯ โย มโนวิญฺญาณสฺส อุปฺปาโท ฐิติ ฯเปฯ ชรามรณสฺส ปาตุภาโว ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับโดยไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดับสูญแห่ง จักขุวิญญาณ ฯลฯ แห่งโสตวิญญาณ ฯลฯ แห่งฆานวิญญาณ ฯลฯ แห่งชิวหาวิญญาณ ฯลฯ แห่งกายวิญญาณ ฯลฯ แห่งมโนวิญญาณ นี้เป็นความดับโดยไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบ ระงับแห่งโรค เป็นความดับสูญแห่งชราและมรณะ. จบ สูตรที่ ๓.
โย จ โข ภิกฺขเว จกฺขุวิญฺญาณสฺส นิโรโธ ฯเปฯ ชรามรณสฺส อตฺถงฺคโม โย มโนวิญฺญาณสฺส นิโรโธ ฯเปฯ ชรามรณสฺส อตฺถงฺคโมติ ฯ