ทุปปัญญสูตร

สาวัตถีนิทาน. ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่ง เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ ประทับ ฯลฯ ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่า คนโง่ คนใบ้ คนโง่ คนใบ้ ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ จึงจะเรียกว่า คนโง่ คนใบ้?

สาวตฺถี ฯ อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ ฯเปฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ ทุปฺปญฺโญ เอฬมูโค ทุปฺปญฺโญ เอฬมูโคติ ภนฺเต วุจฺจติ กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต ทุปฺปญฺโญ เอฬมูโคติ วุจฺจตีติ ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ดูกรภิกษุ ที่เรียกว่า คนโง่ คนใบ้ ก็เพราะ โพชฌงค์ ๗ อันตนไม่เจริญแล้ว ไม่กระทำให้มากแล้ว โพชฌงค์ ๗ เป็น ไฉน? คือ สติสัมโพชฌงค์ ฯลฯ อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ดูกรภิกษุ ที่เรียกว่า คนโง่ คนใบ้ ก็เพราะโพชฌงค์ ๗ เหล่านี้แล อันตนไม่เจริญแล้ว ไม่กระทำให้มากแล้ว. จบ สูตรที่ ๔

สตฺตนฺนํ โข ภิกฺขุ โพชฺฌงฺคานํ อภาวิตตฺตา อพหุลีกตตฺตา ทุปฺปญฺโญ เอฬมูโคติ วุจฺจติ ฯ กตเมสํ สตฺตนฺนํ ฯ สติสมฺโพชฺฌงฺคสฺส ฯเปฯ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคสฺส ฯ อิเมสํ โข ภิกฺขุ สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ อภาวิตตฺตา อพหุลีกตตฺตา ทุปฺปญฺโญ เอฬมูโคติ วุจฺจตีติ ฯ