มหาปัญญสูตร
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๙ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๑ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มหาปัญญวรรคที่ ๗ มหาปัญญสูตร เจริญธรรม ๔ ประการมีปัญญามาก
มหาปญฺญวคฺโค สตฺตโม
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญามาก ... . จบ สูตรที่ ๑ ปุถุปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาแน่นหนา
มหาปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาแน่นหนา ... . จบ สูตรที่ ๒ วิปุลลปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาไพบูลย์
ปุถุปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาไพบูลย์ ... . จบ สูตรที่ ๓ คัมภีรปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาลึกซึ้ง
วิปุลปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาลึกซึ้ง ... . จบ สูตรที่ ๔ อัปปมัตตปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาหาประมาณมิได้
คมฺภีรปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาประมาณมิได้ ... . จบ สูตรที่ ๕ ภูริปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาดังแผ่นดิน
อปฺปมตฺตปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาเพียงดังแผ่นดิน ... . จบ สูตรที่ ๖ พาหุลปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญามาก
ภูริปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญามาก ... . จบ สูตรที่ ๗ สีฆปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาเร็ว
ปญฺญาพาหุลฺลาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาเร็ว ... . จบ สูตรที่ ๘ ลหุปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาเบา
สีฆปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาเบา ... . จบ สูตรที่ ๙ หาสปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาร่าเริง
ลหุปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาร่าเริง ... . จบ สูตรที่ ๑๐ ชวนปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญาไว
หาสปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาไว ... . จบ สูตรที่ ๑๑ ติกขปัญญสูตร เจริญ ... มีปัญญากล้า
ชวนปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
... ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาคมกล้า ... . จบ สูตรที่ ๑๒ นิพเพธิกปัญญสูตร เจริญธรรม ๔ ประการมีปัญญาชำแรกกิเลส
ติกฺขปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๔ ประการนี้ อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มาก แล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาเป็นเครื่องชำแรกกิเลส ธรรม ๔ ประการเป็นไฉน? คือ การคบสัตบุรุษ ๑ การฟังสัทธรรม ๑ การกระทำไว้ในใจโดยแยบคาย ๑ การปฏิบัติธรรม สมควรแก่ธรรม ๑ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๔ ประการนี้แล อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้ มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาเป็นเครื่องชำแรกกิเลส. จบ สูตรที่ ๑๓ จบ มหาปัญญวรรคที่ ๗ ----------------------------------------------------- รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. มหาปัญญสูตร ๒. ปุถุปัญญสูตร ๓. วิปุลลปัญญสูตร ๔. คัมภีรปัญญสูตร ๕. อัปปมัตตปัญญสูตร ๖. ภูริปัญญสูตร ๗. พาหุลปัญญสูตร ๘. สีฆปัญญสูตร ๙. ลหุปัญญสูตร ๑๐. หาสปัญญสูตร ๑๑. ชวนปัญญสูตร ๑๒. ติกขปัญญสูตร ๑๓. นิพเพธิกปัญญสูตร. จบ โสดาปัตติสังยุต -----------------------------------------------------
นิพฺเพธิกปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ กตเม จตฺตาโร ฯ สปฺปุริสสํเสโว สทฺธมฺมสฺสวนํ โยนิโสมนสิกาโร ธมฺมานุธมฺมปฏิปตฺติ ฯ อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา นิพฺเพธิกปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ ฯ มหาปญฺญวคฺโค สตฺตโม ฯ ตสฺสุทฺทานํ มหาปุถุวิปุลคมฺภีรํ อปฺปมตฺตภูริพาหุล สีฆลหุหาสชวน- ติกฺขนิพฺเพธิกาย จาติ ฯ โสตาปตฺติสํยุตฺตํ สมตฺตํ ฯ ---------