๒. ธาตุสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ [๓. ติกนิบาต] ๑. ปฐมวรรค ๒. ธาตุสูตร ๒. ธาตุสูตร ว่าด้วยธาตุ
แท้จริง พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว พระสูตรนี้ พระอรหันต์ กล่าวไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ “ภิกษุทั้งหลาย ธาตุ ๓ ประการนี้ ธาตุ ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. รูปธาตุ ๒. อรูปธาตุ ๓. นิโรธธาตุ ภิกษุทั้งหลาย ธาตุ ๓ ประการนี้แล” พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวมานี้แล้ว ในพระสูตรนั้น จึงตรัส คาถาประพันธ์ดังนี้ว่า สัตว์เหล่าใดกำหนดรู้รูปธาตุได้แล้ว ไม่ติดอยู่ในอรูปธาตุ น้อมจิตไปในนิโรธธาตุ สัตว์เหล่านั้นย่อมล่วงพ้นมัจจุราชไปได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสัมผัสอมตธาตุที่ไร้อุปธิด้วยนามกาย ทรงรู้แจ้งประจักษ์ถึงเหตุแห่งความสลัดคืนอุปธิ ผู้หาอาสวะมิได้ ทรงแสดงบท ที่ไม่มีความโศก ปราศจากธุลีไว้ แม้เนื้อความนี้ พระผู้มีพระภาคก็ตรัสไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้แล ธาตุสูตรที่ ๒ จบ @เชิงอรรถ : @ รูปธาตุ ในที่นี้หมายถึงรูปภพ (ขุ.อิติ.อ. ๕๑/๒๐๘) @ อรูปธาตุ ในที่นี้หมายถึงอรูปภพ (ขุ.อิติ.อ. ๕๑/๒๐๘) @ นิโรธธาตุ ในที่นี้หมายถึงนิพพาน (ขุ.อิติ.อ. ๕๑/๒๐๘, ๗๒/๒๕๑) @ บท ในที่นี้หมายถึงนิพพาน (ขุ.อิติ.อ. ๕๑/๒๐๙) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๕ หน้า : ๔๐๔}