๔. ลตาวิมาน

ลดาเทพธิดา สัชชาเทพธิดา ปวราเทพธิดา อัจฉิมุดีเทพธิดาและสุดาเทพธิดา ผู้มีความรุ่งเรือง เป็นธิดาของท้าวเวสสวัณมหาราช ต่างเป็นนางบาทปริจาริกาของท้าวสักกเทวราช ผู้ทรงคุณอันประเสริฐ ทรงสิริ งดงามอยู่ด้วยคุณธรรม

เทพธิดา ๕ นางตามที่กล่าวมานี้ได้พากันไปสรงสนานยังแม่น้ำ มีกระแสน้ำเย็น ดารดาษด้วยดอกอุบลเป็นที่ปลอดภัย ซึ่งอยู่ในป่าหิมพานต์นี้ ครั้นสรงสนาน ณ ที่นั้นแล้ว เทพธิดาเหล่านั้นพากันร่าเริง ฟ้อนรำ ขับร้อง สุดาเทพธิดาได้พูดกับลดาเทพธิดาว่า

ข้าแต่พี่ผู้ทัดทรงพวงอุบล มีมาลัยแก้วประดับเทริด มีผิวพรรณเปล่งปลั่งดั่งทองคำ มีนัยน์ตาสีน้ำตาล มีผิวพรรณงดงาม ประดุจท้องฟ้า ไร้เมฆหมอก มีอายุยืน ดิฉันขอถามพี่ เพราะบุญอะไรทำให้พี่ได้บริวารยศและเกียรติยศ

เพราะทำบุญอะไรไว้ พี่จึงเป็นที่โปรดปรานของสามี มีโฉมงามเลิศกว่าใคร ทั้งฉลาดเป็นเลิศ ในการฟ้อนรำ ขับร้อง และบรรเลงดนตรี พี่เทพบุตรและเทพธิดาถามอยู่เสมอๆ ขอโปรดได้บอกพวกเราด้วยเถิด (ลดาเทพธิดาตอบว่า)

เมื่อพี่เกิดเป็นมนุษย์อยู่ในมนุษยโลก เป็นสะใภ้ในตระกูลมั่งคั่งตระกูลหนึ่ง มีนิสัยไม่มักโกรธ ปฏิบัติตามคำสั่งของสามีเสมอ ไม่ประมาทในการรักษาอุโบสถศีล {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๕๑} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ [๑. อิตถีวิมาน] ๓. ปาริจฉัตตวรรค ๔. ลตาวิมาน

เมื่อพี่เป็นมนุษย์ยังสาวอยู่ ไม่ประพฤติใฝ่ต่ำ มีใจดี ทำตัวให้สามีโปรดปราน ทำตัวให้พ่อแม่สามี พี่น้องสามี พร้อมทั้งข้าทาสชายหญิงให้ชื่นชอบ เพราะบุญที่ทำในคราวเป็นหญิงสะใภ้นั้น ทำให้พี่ได้บริวารยศและเกียรติยศ

เพราะกุศลกรรมนั้น พี่จึงได้ดีกว่าเทพธิดาเหล่าอื่น โดยฐานะ ๔ คือ อายุ วรรณะ สุขะ และพละ ได้เสวยความร่าเริงยินดีเป็นอย่างมาก (เมื่อสุดาเทพธิดาได้ฟังคำตอบดังนี้แล้วจึงได้ถามพี่สาวทั้งสามว่า)

พี่ทั้งสาม ได้ยินเรื่องที่พี่ลดานี้พูดหรือไม่ ดิฉันได้ทูลถามถึงเรื่องที่พวกเราชอบสงสัยกันมาก พี่ลดาก็กล่าวแก้ได้อย่างไม่ผิดพลาด ว่ากันว่า ขึ้นชื่อว่าสามีย่อมเป็นที่พึ่งอันประเสริฐ และเป็นเทพสูงสุดของพวกผู้หญิงเรา

ขอให้เราทุกคนจงประพฤติธรรมในสามี เหมือนอย่างสตรีที่ดีประพฤติยำเกรงสามี ครั้นเราทุกคนประพฤติธรรมในสามี ก็จักได้สมบัติตามที่พี่ลดาพูด

พญาราชสีห์ที่สัญจรไปตามราวไพรใกล้เชิงเขา อาศัยภูเขาหลวงอยู่แล้วก็เที่ยวตะครุบฆ่าสัตว์สี่เท้า จำพวกเนื้อที่ด้อยกำลัง กัดกินเป็นอาหารฉันใด

สตรีผู้มีศรัทธา เป็นอริยสาวิกาในศาสนานี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ยังอาศัยสามีให้การเลี้ยงดู ก็ควรประพฤติเกื้อกูลยำเกรงสามี นางประพฤติธรรมโดยระงับความโกรธ กำจัดความตระหนี่เสียได้ จึงร่าเริงบันเทิงใจอยู่บนสวรรค์ ลดาวิมานที่ ๔ จบ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๕๒}