๑. สุนทรสมุททเถรคาถา
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา [๗. สัตตกนิบาต] ๑. สุนทรสมุททเถรคาถา ๗. สัตตกนิบาต ๑. สุนทรสมุททเถรคาถา ภาษิตของพระสุนทรสมุทรเถระ (พระสุนทรสมุทรเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)
หญิงแพศยาตกแต่งร่างกาย นุ่งผ้าสวยงาม ทัดทรงดอกไม้ ลูบไล้ของหอม มีเท้าย้อมด้วยสีแดงได้สวมเขียงเท้า ยืนอยู่
นางได้ถอดเขียงเท้า ประนมมือไว้ข้างหน้า พูดเล้าโลมเราด้วยถ้อยคำที่ไพเราะอ่อนหวานว่า
ท่านเป็นนักบวชที่ยังหนุ่มแน่น โปรดเชื่อฟังดิฉัน จงบริโภคกามที่เป็นของมนุษย์ ดิฉันจะมอบทรัพย์สมบัติให้ท่าน ดิฉันขอให้สัจจะแก่ท่าน ถ้าท่านไม่เชื่อ จะให้ดิฉันนำไฟมาทำการสบถต่อท่านก็ได้
เมื่อคราวที่เราทั้งสองแก่เฒ่าจนถือไม้เท้าจึงค่อยบวช เมื่อเป็นเช่นนี้นับว่าได้ชัยชนะในโลกทั้ง ๒
เราเพราะเห็นหญิงแพศยาตกแต่งร่างกาย นุ่งผ้าสวยงาม ประนมมืออ้อนวอน เหมือนบ่วงมัจจุราชที่วางดักไว้
แต่นั้น โยนิโสมนสิการก็เกิดขึ้นแก่เรา โทษก็ปรากฏ ความเบื่อหน่ายก็เกิดขึ้นพร้อม
ต่อจากนั้น จิตของเราก็หลุดพ้น ท่านจงเห็นธรรมว่าเป็นธรรมดีงาม เราบรรลุวิชชา ๓ ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๔๑๘}