๑๐. กันทคลกชาดก
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๒. ทุกนิบาต] ๖. นตังทัฬหวรรค รวมชาดกที่มีในวรรค ๑๐. กันทคลกชาดก (๒๑๐) ว่าด้วยนกหัวขวานตายเพราะไม้แก่น (นกหัวขวานกันทคลกะตกลงที่พื้นดินแล้ว กล่าวกับนกหัวขวานขทิรวนิย- โพธิสัตว์ว่า)
ท่านขทิรวนิยะผู้เจริญ ต้นไม้ต้นนี้ มีใบเกลี้ยง มีหนาม ชื่อต้นอะไร กระหม่อมของข้าพเจ้าแตก เพราะการเจาะต้นไม้นี้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น (นกหัวขวานขทิรวนิยโพธิสัตว์ฟังคำรำพันของนกหัวขวานกันทคลกะแล้ว จึงกล่าวว่า)
นกหัวขวานตัวนี้ชื่อกันทคลกะ เมื่อจะเจาะหมู่ไม้ในป่า ได้บินท่องเที่ยวไปในหมู่ไม้แห้งที่ไม่มีแก่น ต่อมาภายหลัง ได้มาพบไม้ตะเคียนซึ่งมีแก่นโดยธรรมชาติ ได้ทำลายกระหม่อมที่ต้นตะเคียนนั้นแล้ว กันทคลกชาดกที่ ๑๐ จบ นตังทัฬหวรรคที่ ๖ จบ รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. พันธนาคารชาดก ๒. เกฬิสีลชาดก ๓. ขันธชาดก ๔. วีรกชาดก ๕. คังเคยยชาดก ๖. กุรุงคมิคชาดก ๗. อัสสกชาดก ๘. สุงสุมารชาดก ๙. กุกกุฏชาดก ๑๐. กันทคลกชาดก {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๙๖}