๑. อุปาหนชาดก

รองเท้าที่คนซื้อมาเพื่อต้องการความสบายเท้า กลับนำทุกข์มาให้ รองเท้านั้นถูกความร้อนแผดเผา ถูกพื้นครูดสี ย่อมกัดเท้าคนผู้นั้นนั่นแหละ ฉันใด

ผู้ใดเกิดในตระกูลต่ำ ไม่ใช่อารยชน เรียนศิลปวิทยาในสำนักของอาจารย์แล้ว ผู้นั้นย่อมฆ่าตนเองด้วยศิลปวิทยาที่เรียนมา ในสำนักของอาจารย์นั้น ฉันนั้น บุคคลนั้นบัณฑิตเรียกว่า อนารยชน เปรียบด้วยรองเท้าที่ทำไม่ดี อุปาหนชาดกที่ ๑ จบ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๐๘}