๘. อารามทูสกชาดก
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๘. อารามทูสกชาดก ว่าด้วยเหตุที่นายอุยยานบาลจะถูกติ
๘ อารามทูสกชาตกํ
ลิงตัวใด สมมุติกันว่า เป็นใหญ่กว่าฝูงลิงเหล่านี้ ปัญญาของลิงตัวนั้น มีอยู่เพียงอย่างนี้เท่านั้น ฝูงลิงที่เป็นบริวารนอกนี้ จะมีปัญญาอะไร.
โยเมสญฺจ สเมตานํ อหุวา เสฏฺฐสมฺมโต ตสฺสายํ เอทิสี ปญฺญา กิเมว อิตรา ปชา ฯ
ข้าแต่ท่านผู้ประเสริฐ ท่านยังไม่รู้อะไร ไฉนมาด่วนติเตียนเราต่างๆ อย่างนี้เล่า เรายังไม่เห็นรากไม้แล้ว จะพึงรู้ต้นไม้ว่า รากหยั่งลงไปลึกได้ อย่างไรเล่า?
เอวเมว ตุวํ พฺรหฺเม อนญฺญาย วินินฺทสิ กถํ หิ มูลํ อทิสฺวา รุกฺขํ ชญฺญา ปติฏฺฐิตํ ฯ
เราไม่ติเตียนท่านทั้งหลาย พวกท่านเป็นลิงไพร อาศัยอยู่ในป่า แต่ว่า นายอุยยานบาลทั้งหลาย ผู้ปลูกต้นไม้ เพื่อประโยชน์แก่พระราชา พระองค์ใด พระราชาพระองค์นั้น คือ พระเจ้าวิสสเสนะ จะพึงถูก ติเตียนได้. จบ อารามทูสกชาดกที่ ๘.
นาหํ ตุเมฺห วินินฺทามิ เย เจตฺถ วานรา วเน วิสฺสเสโน จ คารโยฺห ยสฺสตฺถา รุกฺขโรปกาติ ฯ อารามทูสกชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ ---------