๑. กุณฑลิกชาดก

บรรดาพวกผู้หญิงที่ทำความรื่นรมย์ให้แก่พวกผู้ชาย เป็นคนหลายใจ ไม่มีใครจะบังคับได้ แม้ถ้าว่าพวกนางจะพึงทำให้เกิดความพอใจในที่ทั้งปวง ก็ไม่ควรไว้ใจ เพราะว่าพวกผู้หญิงเปรียบเสมือนท่าน้ำ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๘๙} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๔. จตุกกนิบาต] ๕. จูฬกุณาลวรรค ๒. วานรชาดก (๓๔๒) (พญานกกุณาละเกิดเป็นปัญจาลจัณฑปุโรหิต นำเหตุที่ตนได้เห็นมาแสดงว่า)

บัณฑิตเห็นเหตุคลายความกำหนัดของพญากินนร และพญากินนรีแล้ว พึงทราบเถิดว่า ผู้หญิงทั้งปวงไม่ยินดีในเรือนของสามี เหมือนภรรยาได้ทอดทิ้งสามีคู่ชีวิตเช่นนั้นไป เพราะพบชายอื่นแม้เป็นคนง่อยเปลี้ย (พญานกกุณฑลิกะเกิดเป็นพระเจ้าพรหมทัต เมื่อจะแสดงเรื่องที่ตนได้ทราบ มาแล้ว จึงกล่าวว่า)

พระมเหสีของพระเจ้าพกะและพระเจ้าพาวรี ผู้หมกมุ่นอยู่ในกามมากเกินไป ได้เป็นชู้กับมหาดเล็กคนสนิทของพระนาง มีหรือผู้หญิงทั้งหลายจะไม่พึงเป็นชู้กับชายอื่น (พญานกกุณฑลิกะเกิดเป็นพระเจ้าพรหมทัต เมื่อจะแสดงเรื่องที่ตนเห็นมาเอง จึงกล่าวว่า)

พระนางปิงคิยานี อัครมเหสีผู้เป็นที่รัก ของพระเจ้าพรหมทัตผู้เป็นใหญ่แห่งโลกทั้งมวล ได้เป็นชู้กับคนเลี้ยงม้าผู้ใกล้ชิดพระนาง พระนางเป็นผู้มักมากในกาม มิได้ประสบผลแม้ทั้ง ๒ อย่าง กุณฑลิกชาดกที่ ๑ จบ ๒. วานรชาดก (๓๔๒) ว่าด้วยวานรโพธิสัตว์ (วานรโพธิสัตว์ได้กล่าวกับจระเข้ว่า)

ข้าพเจ้าสามารถขึ้นจากน้ำมาบนบกได้ จระเข้ บัดนี้ข้าพเจ้าไม่ตกอยู่ในอำนาจของท่านอีกต่อไป @เชิงอรรถ : @ คือ ไม่ได้พบคนเลี้ยงม้าและไม่ได้ครองตำแหน่งอัครมเหสี (ขุ.ชา.อ. ๘/๓๑๓/๓๘๕) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๙๐}