๓. ตุณฑิลชาดก

วันนี้ มารดาให้ข้าวที่เทลงใหม่ๆ รางข้าวก็เต็ม มารดาก็ยืนอยู่ใกล้ๆ รางข้าวนั้น ใช่แต่เท่านั้น ยังมีคนเป็นอันมากยืนถือบ่วงอยู่ ฉันไม่พอใจ จะบริโภคข้าวนั้นเลย.

นวจฺฉทฺทเก ทานิ ทิยฺยติ ปุณฺณายํ โทณิ สุวามินี ฐิตา พหุโก ชโน ปาสปาณิโก โน จ โข เม ปฏิภาติ ภุญฺชิตุํ ฯ

เจ้าสะดุ้งกลัวภัย หมุนไปมา ปรารถนาที่ซ่อนเร้น เป็นผู้ไร้ที่พึ่ง จะไป ไหนเล่า ดูกรน้องตุณฑิละ เจ้าจงมีความขวนขวายน้อยบริโภคอาหาร เสียเถิด เราทั้งสองมารดาเลี้ยงไว้ ก็เพื่อจะต้องการเนื้อ.

ตสสิ ภมสิ เลณมิจฺฉสิ อตาโณสิ กุหึ คมิสฺสสิ อปฺโปสฺสุโก ภุญฺช ตุณฺฑิล มํสตฺถาย โปสิยามเส ฯ

เจ้าจงหยั่งลงยังห้วงน้ำที่ไม่มีเปือกตม แล้วชำระเหงื่อและมลทินทั้งปวง เสีย จงถือเอาเครื่องลูบไล้ใหม่ๆ ที่มีกลิ่นหอม ไม่รู้จักหายในกาล ไหนๆ เถิด.

โอคห รหทํ อกทฺทมํ สพฺพํ เสทมลํ ปวาหย คณฺหาหิ นวํ วิเลปนํ ยสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ ฯ

อะไรหนอ ที่ท่านกล่าวว่า ห้วงน้ำไม่มีเปือกตม อะไรเล่า ท่านกล่าวว่า เหงื่อไคลและมลทิน และอะไรเล่า ท่านกล่าวว่า เครื่องลูบไล้ใหม่ๆ ที่มีกลิ่นหอม ไม่รู้จักหายในกาลไหนๆ?

กตโม นุ รหโท อกทฺทโม กึสุ เสทมลนฺติ วุจฺจติ กตมญฺจ นวํ วิเลปนํ กสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ ฯ

ธรรมบัณฑิตกล่าวว่า เป็นห้วงน้ำไม่มีเปือกตม บาปธรรมบัณฑิตกล่าวว่า เหงื่อไคลและมลทิน และศีลบัณฑิตกล่าวว่า เป็นเครื่องลูบไล้ใหม่ที่มี กลิ่นหอม ไม่รู้จักหายในกาลไหนๆ.

ธมฺโม รหโท อกทฺทโม ปาปํ เสทมลนฺติ วุจฺจติ สีลญฺจ นวํ วิเลปนํ ตสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชฺชติ ฯ

มนุษย์ทั้งหลาย ผู้โง่เขลา ฆ่าตัวเอง ย่อมพอใจทำบาป ส่วนสัตว์ผู้รักษาตัวเอง ย่อมไม่พอใจทำบาป สัตว์ทั้งหลาย รื่นเริงในเดือนมีพระจันทร์เต็มดวง ย่อมสละชีวิตได้. จบ ตุณฑิลชาดกที่ ๓.

นนฺทนฺติ สรีรฆาติโน น จ นนฺทนฺติ สรีรธาริโน ปุณฺณาย ปุณฺณมาสิยา รมมานาว ชหนฺติ ชีวิตนฺติ ฯ ตุณฺฑิลชาตกํ ตติยํ ฯ ---------