๒. มหากปิชาดก

พญาลิง เจ้าทอดตัวเป็นสะพาน ให้ลิงเหล่านี้ข้ามไปโดยสวัสดี เจ้าเป็นอะไรกับลิงเหล่านั้น ลิงเหล่านั้นเป็นอะไรกับเจ้า (พญาลิงกราบทูลว่า)

ขอเดชะพระองค์ผู้ปราบข้าศึก ข้าพระองค์เป็นพญาลิงผู้เป็นใหญ่ปกครองฝูงลิงเหล่านั้น ผู้มีทั้งความเศร้าโศกและความกลัวต่อพระองค์ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๗๐} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๗. สัตตกนิบาต] ๒. คันธารวรรค ๓. กุมภการชาดก (๔๐๘)

ข้าพระองค์ได้พุ่งตัวซึ่งมีเถาวัลย์ผูกติดที่ ๒ เท้าหลังอย่างมั่นคง ไปจากต้นไม้นั้นประมาณชั่วร้อยคันธนูที่ปลดสายแล้ว

ข้าพระองค์นั้นพุ่งออกไปตามลมเข้าหาต้นมะม่วงนี้ ดุจเมฆถูกลมพัดขาด เมื่อไปไม่ถึง จึงใช้เท้าหน้าทั้ง ๒ จับกิ่งมะม่วงกลางอากาศนั้น

ข้าพเจ้านั้น ถูกกิ่งไม้และเถาวัลย์ขึงอยู่เหมือนสายพิณ พวกลิงใช้เท้าเหยียบข้ามไปโดยสวัสดี

การผูกด้วยเถาวัลย์นั้นไม่ทำให้ข้าพเจ้าเดือดร้อน ถึงตายก็ไม่เดือดร้อน ขอข้าพเจ้าได้นำความสุข มาให้แก่ฝูงลิงที่ข้าพเจ้าปกครองอยู่(เท่านั้น)

ขอเดชะพระราชาผู้ปราบข้าศึก นี้เป็นอุปมาสำหรับพระองค์ ขอพระองค์ทรงสดับข้ออุปมานั้นเถิด ก็พระราชามหากษัตริย์ผู้ทรงทราบชัด ควรจะแสวงหาความสุขมาให้แก่ชนทั้งปวง คือ ทั้งชาวแคว้น พาหนะ พลนิกาย และชาวบ้าน มหากปิชาดกที่ ๒ จบ