๙. อัฏฐานชาดก
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๙. อัฏฐานชาดก ว่าด้วยสิ่งที่เป็นไปไม่ได้
๙ อฏฺฐานชาตกํ
เมื่อใด แม่น้ำคงคาดาดาษด้วยดอกบัวก็ดี นกดุเหว่าสีขาวเหมือนสังข์ก็ ดี ต้นหว้าพึงให้ผลเป็นตาลก็ดี เมื่อนั้นเราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
คงฺคา กุมุทินี สนฺตา สงฺขวณฺณา จ โกกิลา ชมฺพุ ตาลผลํ ทชฺชา อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด ผ้าสามชนิดจะพึงสำเร็จได้ด้วยขนเต่า ใช้เป็นเครื่องกันหนาว ในคราวน้ำค้างตกได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา กจฺฉปโลมานํ ปาวาโร ติวิโธ สิยา เหมนฺติกํ ปาปุรณํ อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด เท้ายุงทั้งหลายจะพึงทำเป็นป้อมมั่นคงดีไม่หวั่นไหว อาจจะทน บุรุษผู้ขึ้นรบได้ตั้งร้อย เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา มกสปาทานํ อฏฺฏาโล สุกโต สิยา ทโฬฺห จ อวิกมฺปี จ อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด เขากระต่ายจะพึงทำเป็นบันไดเพื่อขึ้นไปสวรรค์ได้ เมื่อนั้น เรา ทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา สสวิสาณานํ นิสฺเสณิ สุกตา สิยา สคฺคสฺสาโรหณตฺถาย อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด หนูทั้งหลายจะพึงไต่บันไดขึ้นไปกัดพระจันทร์ และขับไล่ราหู ให้หนีไปได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา นิสฺเสนิมารุยฺห จนฺทํ ขาเทยฺยุ มูสิกา ราหุญฺจ ปริพาเหยฺยุํ อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด แมลงวันทั้งหลายเที่ยวไปเป็นหมู่ๆ ดื่มเหล้าหมดหม้อเมาแล้ว จะพึงเข้าไปอยู่ในโรงถ่านเพลิง เมื่อนั้นเราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา สุราฆฏํ ปิตฺวา มกฺขิกา คณจารินี องฺคาเร วาสํ กปฺเปยฺยุํ อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด ลาพึงมีริมฝีปากงาม สีเหมือนผลมะพลับ มีหน้างามเหมือนแว่น ทอง จะเป็นสัตว์ฉลาดในการฟ้อนรำขับร้องได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึง อยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา พิมฺโพฏฺฐสมฺปนฺโน คทฺรโภ สุมุโข สิยา กุสโล นจฺจคีตสฺส อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด กากับนกเค้าพึงปรารถนาสมบัติให้แก่กันและกัน ปรึกษา ปรองดองกันอยู่ในที่ลับได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา กากา อุลูกา จ มนฺตเยยฺยุํ รโหคตา อญฺญมญฺญํ ปิหเยยฺยุํ อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด รากไม้และใบไม้อย่างละเอียด พึงเป็นร่มมั่นคงป้องกันฝนได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา มูลาสปตฺตานํ ฉตฺตํ ถิรตรํ สิยา วสฺสสฺส ปฏิฆาตาย อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด นกตัวเล็กๆ พึงเอาจะงอยปากคาบภูเขาคันธมาทน์บินไปได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่.
ยทา กุลุโก สกุโณ ปพฺพตํ คนฺธมาทนํ ตุณฺเฑนาทาย คจฺเฉยฺย อถ นูน ตทา สิยา ฯ
เมื่อใด เด็กๆ พึงจับเรือใหญ่อันประกอบด้วยเครื่องยนต์และใบพัด กำลังแล่นไปในสมุทรไว้ได้ เมื่อนั้น เราทั้งสองพึงอยู่ร่วมกันได้แน่. จบ อัฏฐานชาดกที่ ๙.
ยทา สามุทฺทิกํ นาวํ สยนฺตํ สวฏากรํ เจโต อาทาย คจฺเฉยฺย อถ นูน ตทา สิยาติ ฯ อฏฺฐานชาตกํ นวมํ ฯ ---------