๑. คิชฌชาดก

ทางบนคิชฌบรรพตชื่อว่า ปริสังกุปถะ เป็นของเก่าแก่ แร้งเลี้ยงดู มารดาบิดาผู้ชราอยู่ที่ทางนั้น.

ปริสงฺกุปโถ นาม คิชฺฌปโถ สนนฺตโน ตตฺราสิ มาตาปิตโร คิชฺโฌ โปเสสิ ชิณฺณเก ฯ

โดยมากไปเที่ยวหามันข้นงูเหลือมมาให้มารดาบิดาเหล่านั้นกิน ฝ่ายบิดา รู้ว่าแร้งสุปัตผู้ลูกมีปีกแข็งแล้ว กล้าหาญ มักร่อนขึ้นไปสูง เที่ยวไป ไกลๆ จึงได้กล่าวสอนลูกว่า.

เตสํ อชครํ เมทํ อจฺจหาสิ พหุตโส ปิตา จ ปุตฺตํ อวจ ชานํ อุจฺจํ ปปาตินํ สุปตฺตํ ปกฺขสมฺปนฺนํ เตชสึ ทูรคามินํ ฯ

ลูกเอ๋ย เมื่อใด เจ้ารู้ว่าแผ่นดินอันทะเลล้อมรอบ กลมดังกงจักร ลอย อยู่บนน้ำเหมือนใบบัว เมื่อนั้น เจ้าจงกลับเสียจากที่นั้น อย่าบินต่อ จากนั้นไปอีกเลย.

ปริปฺลวนฺตํ ปฐวึ ยทา ตาต วิชานหิ สาคเรน ปริกฺขิตฺตํ จกฺกํว ปริมณฺฑลํ ตโต ตาต นิวตฺตสฺสุ มาสฺสุ เอตฺโต ปรํ คมิ ฯ

แร้งสุปัตเป็นสัตว์มีกำลังมาก ปีกแข็ง ร่างกายสมบูรณ์ บินขึ้นไปถึง อากาศเบื้องบนโดยกำลังเร็ว เมื่อเหลียวกลับมาแลดูภูเขา และป่าไม้ ทั้งหลาย ฯ

อุทปตฺโตสิ เวเคน พลี ปกฺขี ทิชุตฺตโม โอโลกยนฺโต วงฺกงฺโค ปพฺพตานิ วนานิ จ ฯ

ก็ได้แลเห็นแผ่นดินอันทะเลล้อมรอบ กลมดังกงจักร เหมือนกับคำที่ตน ได้ฟังมาจากสำนักแร้งผู้บิดา ฉะนั้น.

อทฺทส ปฐวึ คิชฺโฌ ยถาสฺสาสิ ปิตุสฺสุตํ สาคเรน ปริกฺขิตฺตํ จกฺกํว ปริมณฺฑลํ ฯ

แร้งสุปัตนั้น ได้บินล่วงเลยที่นั้นขึ้นไปเบื้องหน้าอีก ยอดลมแรงได้ ประหารแร้งสุปัตผู้มีกำลังมากนั้นให้เป็นจุรณ.

ตญฺจ โส สมติกฺกมฺม ปรเมว ปวตฺตถ ตญฺจ วาตสิขา ติกฺขา อจฺจหาสิ พลึ ทิชํ ฯ

แร้งสุปัตบินเกินไป ไม่สามารถจะกลับจากที่นั้นได้อีก ตกอยู่ในอำนาจ ของลมเวรัพภาวาต ถึงความพินาศแล้ว.

นาสกฺขาติคโต โปโส ปุนเทว นิวตฺติตุํ ทิโช พฺยสนมาปาทิ เวรพฺภานํ วสํ คโต ฯ

เมื่อแร้งสุปัตไม่ทำตามโอวาทของบิดา บุตรภรรยา และแร้งอื่นๆ ที่ อาศัยเลี้ยงชีพ ก็พากันถึงความพินาศไปด้วยทั้งหมด.

ตสฺส ปุตฺตา จ ทารา จ เย จญฺเญ อนุชีวิโน สพฺเพ พฺยสนมาปาทุํ อโนวาทกเร ทิเช ฯ

แม้ในศาสนานี้ก็เหมือนกัน ภิกษุใดไม่เชื่อถ้อยฟังคำของผู้ใหญ่ ภิกษุ นั้นเป็นผู้ชื่อว่าล่วงศาสนา ดุจแร้งล่วงเขตแดน ฉะนั้น ผู้ไม่ทำตามคำ สอนของท่านผู้ใหญ่ ย่อมถึงความพินาศทั้งหมด. จบ คิชฌชาดกที่ ๑.

เอวมฺปิ อิธ วุฑฺฒานํ โย วากฺยํ นาวพุชฺฌติ อติสีมจโร ทิตฺโต คิชฺโฌ วาตีตสาสโน สพฺเพ พฺยสนํ ปปฺโปนฺติ อกตฺวา วุฑฺฒสาสนนฺติ ฯ คิชฺฌชาตกํ ปฐมํ ฯ ---------