๒๐-๒๔. ญาณปัญจกนิทเทส

ปัญญาเครื่องรู้ยิ่ง ชื่อว่าญาตัฏฐญาณ (ญาณที่มีสภาวะรู้) ปัญญา เครื่องกำหนดรู้ ชื่อว่าตีรณัฏฐญาณ (ญาณที่มีสภาวะพิจารณา) ปัญญาเครื่อง ละ ชื่อว่าปริจจาคัฏฐญาณ (ญาณที่มีสภาวะสละ) ปัญญาเครื่องเจริญ ชื่อว่า เอกรสัฏฐญาณ (ญาณที่มีสภาวะเป็นรสเดียว) ปัญญาเครื่องทำให้แจ้ง ชื่อว่า ผัสสนัฏฐญาณ (ญาณที่มีสภาวะถูกต้อง) เป็นอย่างไร คือ ธรรมใดๆ ที่พระโยคาวจรรู้ยิ่งแล้ว ธรรมนั้นๆ ก็เป็นอันรู้แล้ว ธรรมใดๆ ที่พระโยคาวจรกำหนดรู้แล้ว ธรรมนั้นๆ ก็เป็นอันพิจารณาแล้ว ธรรมใดๆ ที่พระ โยคาวจรละได้แล้ว ธรรมนั้นๆ เป็นอันละได้แล้ว ธรรมใดๆ ที่พระโยคาวจรเจริญแล้ว ธรรมนั้นๆ ก็เป็นธรรมมีรสเป็นอันเดียว ธรรมใดๆ ที่พระโยคาวจรทำให้แจ้งแล้ว ธรรมนั้นๆ ก็เป็นอันถูกต้องแล้ว ชื่อว่าญาณ เพราะมีสภาวะรู้ธรรมนั้น ชื่อว่าปัญญา เพราะมีสภาวะรู้ชัด เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า ปัญญาเครื่องรู้ยิ่ง ชื่อว่าญาตัฏฐญาณ ปัญญา เครื่องกำหนดรู้ ชื่อว่าตีรณัฏฐญาณ ปัญญาเครื่องละ ชื่อว่าปริจจาคัฏฐญาณ ปัญญาเครื่องเจริญ ชื่อว่าเอกรสัฏฐญาณ ปัญญาเครื่องทำให้แจ้ง ชื่อว่าผัสส- นัฏฐญาณ ญาณปัญจกนิทเทสที่ ๒๐-๒๔ จบ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๑ หน้า : ๑๒๖}