๑. กุมุทมาลิยเถราปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๘. กุมุทวรรค] ๑. กุมุทมาลิยเถราปทาน ๑๘. กุมุทวรรค หมวดว่าด้วยพระกุมุทะเป็นต้น ๑. กุมุทมาลิยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระกุมุทมาลิยเถระ (พระกุมุทมาลิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์ ได้มีสระธรรมชาติสระใหญ่ ข้าพเจ้าเป็นผีเสื้อน้ำดุร้าย มีกำลังมาก เกิดอยู่ใกล้สระนั้น
ดอกโกมุทบานโตประมาณเท่าล้อ เกิดอยู่ในสระนั้น และในครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เก็บดอกโกมุทที่มีฝักไว้
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ องอาจกว่านรชน ทอดพระเนตรเห็นดอกโกมุทที่หุบแล้ว จึงเสด็จมายังสำนักของข้าพเจ้า
ข้าพเจ้าได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ ทรงองอาจกว่านรชน เสด็จเข้ามา จึงหยิบดอกโกมุททั้งหมดบูชาพระพุทธเจ้า
ครั้งนั้น ดอกไม้ที่ภูเขาหิมพานต์มีอยู่ประมาณเท่าใด พระตถาคตมีดอกไม้ประมาณเท่านั้นเป็นหลังคาเสด็จไป
ในกัปที่ ๑๑๘ (นับจากกัปนี้ไป) ข้าพเจ้าได้ใช้ดอกไม้บูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า
ในกัปที่ ๑๕ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ ชาติ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๓๘} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑๘. กุมุทวรรค] ๒. นิสเสณิทายกเถราปทาน มีพระนามว่าสหัสสรถ ผู้เป็นใหญ่ในหมู่ชน มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระกุมุทมาลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ กุมุทมาลิยเถราปทานที่ ๑ จบ