๒. สาคตเถราปทาน

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เป็นพราหมณ์มีนามว่าโสภิตะ ห้อมล้อมด้วยศิษย์ของตนได้ไปยังอาราม

ในสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคทรงเป็นผู้สูงสุดแห่งบุรุษ มีหมู่ภิกษุห้อมล้อม เสด็จออกจากประตูอารามแล้วประทับยืนอยู่

ข้าพเจ้าได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ผู้ฝึกพระองค์แล้วมีหมู่ภิกษุผู้ฝึกตนห้อมล้อมแล้ว จึงทำจิตของตนให้เลื่อมใส ชมเชยพระผู้มีพระภาคทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกว่า

ต้นไม้ทุกชนิดนั้นขึ้นงอกงามบนแผ่นดินได้ ฉันใด สัตว์ทั้งหลายผู้มีความรู้ ก็ฉันนั้น ย่อมงอกงามในศาสนาของพระชินเจ้า {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๕๒} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔. กุณฑธานวรรค] ๒. สาคตเถราปทาน

แม้พระองค์ทรงเป็นสัพพัญญู เปรียบด้วยนายเกวียนทรงแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ทรงชักนำชนจำนวนมากออกจากทางผิดแล้วตรัสบอกทางถูก

ทรงฝึกพระองค์แล้ว มีหมู่ภิกษุผู้ฝึกตนห้อมล้อมแล้ว มีปกติเข้าฌาน มีหมู่ภิกษุห้อมล้อมผู้ยินดีในฌาน มีความเพียร ห้อมล้อมด้วยผู้มีจิตเด็ดเดี่ยว สงบระงับ ผู้คงที่

พระองค์ประดับด้วยสาวกบริษัท ทรงงดงามด้วยพระญาณที่เกิดจากบุญ พระองค์มีพระรัศมีพวยพุ่งดังดวงอาทิตย์อุทัย ฉะนั้น

พระศาสดาพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ทอดพระเนตรเห็นข้าพเจ้าผู้มีจิตเลื่อมใสแล้ว ประทับยืนอยู่ในท่ามกลางหมู่ภิกษุได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

พราหมณ์ใดเกิดความร่าเริงแล้วสรรเสริญเรา พราหมณ์นั้นจักรื่นรมย์ในเทวโลก ๑๐๐,๐๐๐ กัป

เขาถูกกุศลมูลตักเตือนแล้วจุติจากสวรรค์ชั้นดุสิต จักบวชในศาสนาของพระผู้มีพระภาคพระนามว่าโคดม

ครั้นบวชในศาสนาแล้วจักได้ความยินดีและความร่าเริง มีนามว่าสาคตะ เป็นสาวกของพระศาสดา”

ข้าพเจ้าครั้นบวชแล้ว เว้นกายทุจริต ละวจีทุจริต ชำระอาชีวะให้บริสุทธิ์

ข้าพเจ้าอยู่อย่างนี้ เป็นผู้ฉลาดในเตโชธาตุ (ธาตุไฟ) กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว อยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ @เชิงอรรถ : @ ทางถูก ในที่นี้หมายถึงอุบายเครื่องบรรลุนิพพานซึ่งเป็นทางของสัตบุรุษ (ขุ.อป.อ. ๒/๒๑/๖๓) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๕๓} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔. กุณฑธานวรรค] ๓. มหากัจจายนเถราปทาน

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระสาคตเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ สาคตเถราปทานที่ ๒ จบ