๑๐. กาสุมาริผลทายกเถราปทาน (๓๘๐)
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ กาสุมาริผลทายกเถราปทานที่ ๑๐ (๓๘๐) ว่าด้วยแห่งการถวายผลมะลื่น
ทสมํ กาสุมาริผลทายกตฺเถราปทานํ (๓๘๐)
เราได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้ปราศจากกิเลสธุลี โชติช่วงดังดอกกรรณิการ์ เชษฐบุรุษของโลก ประเสริฐกว่านระ ประทับอยู่ในระหว่างภูเขา เรามีจิต เลื่อมใสโสมนัส ประนมกรอัญชลีแล้ว ได้ถือเอาผลมะลื่นไปถวายแด่ พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใด ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ การที่เราได้มาในศาสนาพระพุทธเจ้าของเรา เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราบรรลุแล้วโดยลำดับ พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว เราเผากิเลส ทั้งหลายแล้ว ถอนภพทั้งปวงขึ้นได้หมดแล้ว ตัดกิเลสเครื่องผูกดังช้าง ตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระกาสุมาริผลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล จบ กาสุมาริผลทายกเถราปทาน. ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. โพธิวันทกเถราปทาน ๒. ปาฏลิปุปผิยเถราปทาน ๓. ตีณุปลมาลิยเถราปทาน ๔. สัตตปุปผิยเถราปทาน ๕. สัตตปัณณิยเถราปทาน ๖. คันธมุฏฐิยเถราปทาน ๗. จิตกปูชกเถราปทาน ๘. สุมนตาลวัณฏิยเถราปทาน ๙. สุมนทามิยเถราปทาน ๑๐. กาสุมาริผลทายกเถราปทาน มีคาถา ๕๙ คาถา จบ โพธิวันทนวรรคที่ ๓๘ -----------------------------------------------------
|๓๘๒.๕๓| กณิการํว โชตนฺตํ นิสินฺนํ ปพฺพตนฺตเร อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ ฯ |๓๘๒.๕๔| ปสนฺนจิตฺโต สุมโน สิเร กตฺวาน อญฺชลึ กาสุมาริผลํ คยฺห พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ ฯ |๓๘๒.๕๕| เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๓๘๒.๕๖| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๓๘๒.๕๗| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๓๘๒.๕๘| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กาสุมาริผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ กาสุมาริผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ โพธิปาฏลิอุปฺปลิ ปตฺติ จ สตฺตปณฺณิโย คนฺธมุฏฺฐี จ จิตโก ตาลํ สุมนทามโก กาสุมาริผลีปิจ คาถา เอกูนสฏฺฐิโย ฯ โพธิวนฺทนวคฺโค อฏฺฐตฺตึโส ฯ ----------