๑๐. มัญจทายกเถราปทาน

เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ผู้ประกอบด้วยพระกรุณา ปรินิพพานแล้ว เมื่อปาพจน์ กำลังแพร่หลายไป เทวดาและมนุษย์พากันสักการะแล้ว

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นคนจัณฑาล มีอาชีพทำเตียงนอนและตั่ง ข้าพเจ้าเลี้ยงชีพ และ เลี้ยงดูบุตรภรรยาด้วยการงานนั้น

ข้าพเจ้าเลื่อมใส(ในพระศาสนา) จึงทำเตียงนอนอย่างประณีตด้วยมือของตน แล้วได้เข้าไปถวายแด่ภิกษุสงฆ์ด้วยตนเอง

ด้วยกรรมที่ข้าพเจ้าได้ทำไว้ดีแล้วนั้น และด้วยเจตนาที่ตั้งไว้มั่น เมื่อข้าพเจ้าละกายมนุษย์แล้ว จึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

ข้าพเจ้าถึงเทวโลก ได้บันเทิงอยู่ในหมู่เทพชั้นดาวดึงส์ ที่นอนซึ่งมีราคามากเกิดขึ้นตามความปรารถนา

ข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพครองเทวสมบัติตลอด ๕๐ ชาติ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๘๐ ชาติ @เชิงอรรถ : @ ปาพจน์ หมายถึงพระไตรปิฎกที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้ (ขุ.อป.อ. ๑/๖๒๔/๓๖๕) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๒๘} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๒. ภัททาลิวรรค] ๑๐. มัญจทายกเถราปทาน

และได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน เป็นผู้มีความสุข มียศ นี้เป็นผลแห่งการถวายเตียงนอน

ครั้นข้าพเจ้าจุติจากเทวโลกมายังภพมนุษย์แล้ว ที่นอนอย่างดี อันเหมาะสำหรับผู้สูงศักดิ์เกิดแก่ข้าพเจ้า

ภพนี้เป็นภพสุดท้ายของข้าพเจ้า ภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่ แม้ในวันนี้ที่นอนก็ได้ปรากฏขึ้นในเวลาจะนอนเหมือนกัน

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเตียง

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระมัญจทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ มัญจทายกเถราปทานที่ ๑๐ จบ ภัททาลิวรรคที่ ๔๒ จบบริบูรณ์ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๒๙} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๔๒. ภัททาลิวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ภัททาลิเถราปทาน ๒. เอกฉัตติยเถราปทาน ๓. ติณสูลกฉาทนิยเถราปทาน ๔. มธุมังสทายกเถราปทาน ๕. นาคปัลลวกเถราปทาน ๖. เอกทีปิยเถราปทาน ๗. อุจฉังคปุปผิยเถราปทาน ๘. ยาคุทายกเถราปทาน ๙. ปัตโถทนทายกเถราปทาน ๑๐. มัญจทายกเถราปทาน ในวรรคนี้ บัณฑิตนับคาถาได้ ๒๐๑ คาถา {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๓๐}