๑๐. อุทกทายิกาเถริยาปทาน
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
๑๐. อุทกทายิกาเถริยาปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระอุทกทายิกาเถรี (พระอุทกทายิกาเถรี เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
หม่อมฉันเป็นหญิงหาบน้ำขายอยู่ในกรุงพันธุมดี เลี้ยงชีพอยู่ด้วยการหาบน้ำขาย เลี้ยงดูเด็กๆ ด้วยการงานนั้น
หม่อมฉันไม่มีไทยธรรม หม่อมฉันเข้าไปยังซุ้มน้ำแล้ว ตั้งน้ำถวายไว้ในหมู่สงฆ์ผู้เป็นบุญเขตที่ยอดเยี่ยม
ด้วยกรรมที่หม่อมฉันได้ทำไว้ดีแล้วนั้น จึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นั้น วิมานอันบุญกรรมเนรมิต สร้างขึ้นอย่างสวยงามเพื่อหม่อมฉันเพราะการหาบน้ำถวาย
ครั้งนั้น หม่อมฉันเป็นผู้ประเสริฐกว่านางอัปสรตั้ง ๑,๐๐๐ หม่อมฉันปกครองนางอัปสรเหล่านั้นทั้งหมดด้วยฐานะ ๑๐ ประการ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๓๘๓} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑. สุเมธาวรรค] ๑๐. อุทกทายิกาเถริยาปทาน
หม่อมฉันได้เป็นพระมเหสีของท้าวเทวราช ๕๐ พระองค์ และได้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๐ พระองค์
หม่อมฉันเวียนว่ายตายเกิดอยู่ใน ๒ ภพ คือ (๑) ภพเทวดา (๒) ภพมนุษย์ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำ
บนยอดภูเขา ยอดไม้ ในอากาศหรือที่พื้นดินก็ตาม ในเวลาที่ต้องการน้ำหม่อมฉันย่อมได้เร็วพลัน
ทิศที่ไม่มีฝนตก เพราะแดดร้อนจัดหม่อมฉันจึงกระหายน้ำ มหาเมฆดังจะรู้ความดำริของหม่อมฉันย่อมให้ฝนตก
บางครั้ง เมื่อหม่อมฉันถูกหมู่ญาตินำออกไป ครั้งนั้น มหาเมฆก็บันดาลให้ฝนตกในเวลาที่หม่อมฉันปรารถนา
ในสรีระของหม่อมฉัน ไม่มีความร้อนหรือความเร่าร้อนเลย และที่กายของหม่อมฉันก็ไม่มีละอองธุลีเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำสรง
วันนี้ หม่อมฉันมีใจบริสุทธิ์ ปราศจากจิตที่หยาบช้า อาสวะทั้งปวงก็สิ้นไปแล้ว บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป หม่อมฉันได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำสรง
กิเลสทั้งหลายหม่อมฉันก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงหม่อมฉันก็ถอนได้แล้ว {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๓๘๔} พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๑. สุเมธาวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค หม่อมฉันตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ
การที่หม่อมฉันมาในสำนักของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ วิชชา ๓ หม่อมฉันได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ หม่อมฉันก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า พระอุทกทายิกาภิกษุณีได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ อุทกทายิกาเถริยาปทานที่ ๑๐ จบ สุเมธาวรรคที่ ๑ จบบริบูรณ์ รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สุเมธาเถริยาปทาน ๒. เมขลทายิกาเถริยาปทาน ๓. มัณฑปทายิกาเถริยาปทาน ๔. สังกมนทาเถริยาปทาน ๕. นฬมาลิกาเถริยาปทาน ๖. เอกปิณฑปาตทายิกาเถริยาปทาน ๗. กฏัจฉุภิกขทายิกาเถริยาปทาน ๘. สัตตอุปปลมาลิกาเถริยาปทาน ๙. ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน ๑๐. อุทกทายิกาเถริยาปทาน ในวรรคนี้ บัณฑิตนับจำนวนคาถาได้ ๑๓๐ คาถา {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๓๘๕}