นอุปนิสสยมูลกนัย
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๐ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ นอุปนิสสยมูลกนัย
นอุปนิสฺสยมูลกํ
ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มีวาระ ๗ ในอารัมมณปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๙ ในอธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑๓ ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑ ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑๓ ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑๓
นอุปนิสฺสยปจฺจยา เหตุยา สตฺต ... อารมฺมเณ นว อธิปติยา สตฺต สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย เตรส ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ กมฺเม สตฺต วิปาเก เอกํ อาหาเร สตฺต อินฺทฺริเย สตฺต ฌาเน สตฺต มคฺเค สตฺต สมฺปยุตฺเต ตีณิ วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา เตรส อวิคเต เตรส ฯ
ในนิสสยปัจจัย กับในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุ- *ปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่สหชาตปัจจัย มีวาระ ๓ ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๒ ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑ ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑ ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๗ นี้เป็นหัวข้อย่อๆ
นอุปนิสฺสยปจฺจยา นเหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา นอธิปติปจฺจยา นอนนฺตรปจฺจยา นสมนนฺตรปจฺจยา นสหชาตปจฺจยา นิสฺสเย ตีณิ ... ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ กมฺเม เทฺว อาหาเร เอกํ อินฺทฺริเย เอกํ วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา สตฺต อวิคเต สตฺต ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ