นิสสยวาร
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๐ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ นิสสยวาร
นิสฺสยวาโร
วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบาก เกิดขึ้น
วิปากํ ธมฺมํ นิสฺสาย วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา วิปากํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มี " ๑๒ " วิคตปัจจัย มี " ๕ " อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี " ๕ " วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗ ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑๒ นิสสยวาร จบ
เหตุยา สตฺตรส ฯ นเหตุยา ทฺวาทส ... โนวิคเต ปญฺจ ฯ เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ปญฺจ ... นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ สตฺต ... อวิคเต ทฺวาทส ฯ นิสฺสยวาโร นิฏฺฐิโต ฯ