กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรม อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรม อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม

๓๘๐กุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา กุสลํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ตโย ขนฺเธ นิสฺสาย เอโก ขนฺโธ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา ฯ กุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา กุสเล ขนฺเธ นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ กุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย กุสโล จ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา กุสลํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ตโย ขนฺเธ นิสฺสาย เอโก ขนฺโธ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ

๓๘๑อกุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อกุสลํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา ฯ อกุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อกุสเล ขนฺเธ นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ อกุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล จ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา อกุสลํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ

๓๘๒อพฺยากตํ ธมฺมํ นิสฺสาย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา วิปากาพฺยากตํ กิริยาพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ตโย ขนฺเธ นิสฺสาย เอโก ขนฺโธ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ วิปากาพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ ตโย ขนฺเธ นิสฺสาย เอโก ขนฺโธ กฏตฺตา จ รูปํ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ ขนฺเธ นิสฺสาย วตฺถุ วตฺถุํ นิสฺสาย ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ นิสฺสาย ตโย มหาภูตา ตโย มหาภูเต นิสฺสาย เอกํ มหาภูตํ เทฺว มหาภูเต นิสฺสาย เทฺว มหาภูตา มหาภูเต นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ วตฺถุํ นิสฺสาย วิปากาพฺยากตา กิริยาพฺยากตา ขนฺธา ฯ {๓๘๒.๑} อพฺยากตํ ธมฺมํ นิสฺสาย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา วตฺถุํ นิสฺสาย กุสลา ขนฺธา ฯ อพฺยากตํ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา วตฺถุํ นิสฺสาย อกุสลา ขนฺธา ฯ อพฺยากตํ ธมฺมํ นิสฺสาย กุสโล จ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา วตฺถุํ นิสฺสาย กุสลา ขนฺธา มหาภูเต นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ อพฺยากตํ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล จ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา วตฺถุํ นิสฺสาย อกุสลา ขนฺธา มหาภูเต นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ

๓๘๓กุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ นิสฺสาย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา กุสลํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา ฯ กุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ นิสฺสาย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา กุสเล ขนฺเธ จ มหาภูเต จ นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ กุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ นิสฺสาย กุสโล จ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา กุสลํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา กุสเล ขนฺเธ จ มหาภูเต จ นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ {๓๘๓.๑} อกุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อกุสลํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา ฯ อกุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ นิสฺสาย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อกุสเล ขนฺเธ จ มหาภูเต จ นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ อกุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล จ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา อกุสลํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา อกุสเล ขนฺเธ จ มหาภูเต จ นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ

๓๘๔เหตุยา สตฺตรส อารมฺมเณ สตฺต อธิปติยา สตฺตรส อนนฺตเร สตฺต สมนนฺตเร สตฺต สหชาเต สตฺตรส อญฺญมญฺเญ สตฺต นิสฺสเย สตฺตรส อุปนิสฺสเย สตฺต ปุเรชาเต สตฺต อาเสวเน สตฺต กมฺเม สตฺตรส วิปาเก เอกํ อาหาเร สตฺตรส อินฺทฺริเย สตฺตรส ฌาเน สตฺตรส มคฺเค สตฺตรส สมฺปยุตฺเต สตฺต วิปฺปยุตฺเต สตฺตรส อตฺถิยา สตฺตรส นตฺถิยา สตฺต วิคเต สตฺต อวิคเต สตฺตรส ฯ นิสฺสยวาเร อนุโลมํ นิฏฺฐิตํ ฯ

๓๘๕อกุสลํ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ นิสฺสาย วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ อพฺยากตํ ธมฺมํ นิสฺสาย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา อเหตุกํ วิปากาพฺยากตํ กิริยาพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ตโย ขนฺเธ นิสฺสาย เอโก ขนฺโธ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ วิปากาพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ นิสฺสาย ตโย ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ นิสฺสาย เทฺว ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ ขนฺเธ นิสฺสาย วตฺถุ วตฺถุํ นิสฺสาย ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ นิสฺสาย ตโย มหาภูตา ฯเปฯ มหาภูเต นิสฺสาย จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ พาหิรํ ... อาหารสมุฏฺฐานํ ... อุตุสมุฏฺฐานํ ... อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ นิสฺสาย ตโย มหาภูตา ฯเปฯ มหาภูเต นิสฺสาย กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ จกฺขายตนํ นิสฺสาย จกฺขุวิญฺญาณํ ฯเปฯ กายายตนํ นิสฺสาย กายวิญฺญาณํ วตฺถุํ นิสฺสาย อเหตุกา วิปากาพฺยากตา กิริยาพฺยากตา ขนฺธา ฯ อพฺยากตํ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา วตฺถุํ นิสฺสาย วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ

๓๘๖อกุสลญฺจ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ นิสฺสาย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ นิสฺสาย วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ

๓๘๗นเหตุยา จตฺตาริ นอารมฺมเณ ปญฺจ นอธิปติยา สตฺตรส นอนนฺตเร ปญฺจ นสมนนฺตเร ปญฺจ นอญฺญมญฺเญ ปญฺจ นอุปนิสฺสเย ปญฺจ นปุเรชาเต สตฺต นปจฺฉาชาเต สตฺตรส นอาเสวเน สตฺตรส นกมฺเม สตฺต นวิปาเก สตฺตรส นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ปญฺจ นวิปฺปปยุตฺเต ตีณิ โนนตฺถิยา ปญฺจ โนวิคเต ปญฺจ ฯ นิสฺสยวารสฺส ปจฺจนียํ นิฏฺฐิตํ ฯ

๓๘๘เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ปญฺจ ... นอธิปติยา สตฺตรส นอนนฺตเร ปญฺจ นสมนนฺตเร ปญฺจ นอญฺญมญฺเญ ปญฺจ นอุปนิสฺสเย ปญฺจ นปุเรชาเต สตฺต นปจฺฉาชาเต สตฺตรส นอาเสวเน สตฺตรส นกมฺเม สตฺต นวิปาเก สตฺตรส นสมฺปยุตฺเต ปญฺจ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ โนนตฺถิยา ปญฺจ โนวิคเต ปญฺจ ฯ นิสฺสยวารสฺส อนุโลมปจฺจนียํ นิฏฺฐิตํ ฯ

๓๘๙นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ จตฺตาริ ... อนนฺตเร จตฺตาริ สมนนฺตเร จตฺตาริ สหชาเต จตฺตาริ อญฺญมญฺเญ จตฺตาริ นิสฺสเย จตฺตาริ อุปนิสฺสเย จตฺตาริ ปุเรชาเต จตฺตาริ อาเสวเน จตฺตาริ กมฺเม จตฺตาริ วิปาเก เอกํ อาหาเร จตฺตาริ อินฺทฺริเย จตฺตาริ ฌาเน จตฺตาริ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต จตฺตาริ วิปฺปยุตฺเต จตฺตาริ อตฺถิยา จตฺตาริ นตฺถิยา จตฺตาริ วิคเต จตฺตาริ อวิคเต จตฺตาริ ฯ นิสฺสยวาเร ปจฺจนียานุโลมํ นิฏฺฐิตํ ฯ ปจฺจยตฺถํ นาม นิสฺสยตฺถํ นิสฺสยตฺถํ นาม ปจฺจยตฺถํ ฯ นิสฺสยวาโร นิฏฺฐิโต ฯ