ปฏิจจวาร

ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัย ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์ อาศัย กามฉันทนิวรณ์ พึงผูกจักรนัย พึงทำนิวรณ์ทั้งหมด ธรรมที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น ทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยนีวรณธรรมทั้งหลาย ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็น นีวรณสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรม และนีวรณสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์ และสัมปยุตตขันธ์ ทั้งหลาย อาศัยกามฉันทนิวรณ์ พึงผูกจักรนัย ธรรมที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็น นีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่ นีวรณธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็น นีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ นีวรณธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่นีวรณธรรม ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็น นีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และนีวรณธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น นีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็น ทั้งนีวรณธรรม และนีวรณสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์ อาศัยกามฉันทนิวรณ์ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย พึงผูกจักรนัย ธรรมที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยธรรม ที่เป็นทั้งนีวรณธรรม และนีวรณสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นนีวรณสัมปยุตต- *ธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่ นีวรณธรรม และนีวรณธรรมทั้งหลาย ขันธ์ ๒ ฯลฯ ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็น นีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและ นีวรณสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์ อาศัย ขันธ์ ๑ ที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม และกามฉันทนิวรณ์ ขันธ์ ๒ ฯลฯ พึงผูกจักรนัย ฯลฯ

นีวรณญฺเจวนีวรณสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจวนีวรณสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กามจฺฉนฺทนีวรณํ ปฏิจฺจ ถีนมิทฺธนีวรณํ อุทฺธจฺจนีวรณํ อวิชฺชานีวรณํ จกฺกํ สพฺเพปิ นีวรณา กาตพฺพา ฯ นีวรณญฺเจวนีวรณสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรณสมฺปยุตฺโตเจวโนจนีวรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นีวรเณ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ฯ นีวรณญฺเจวนีวรณสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจวนีวรณสมฺปยุตฺโตจ นีวรณสมฺปยุตฺโตเจวโนจนีวรโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: กามจฺฉนฺทนีวรณํ ปฏิจฺจ ถีนมิทฺธนีวรณํ อุทฺธจฺจนีวรณํ อวิชฺชานีวรณํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา จกฺกํ ฯ {๖๔๔.๑} นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจนีวรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรณสมฺปยุตฺโตเจวโนจนีวรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจนีวรณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจนีวรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจว- นีวรณสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นีวรณสมฺปยุตฺเตเจว- โนจนีวรเณ ขนฺเธ ปฏิจฺจ นีวรณา ฯ นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจว โนจนีวรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจวนีวรณสมฺปยุตฺโตจ นีวรณสมฺปยุตฺโตเจวโนจนีวรโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจนีวรณํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา นีวรณา จ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ {๖๔๔.๒} นีวรณญฺเจวนีวรณสมฺปยุตฺตญฺจ นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจว- โนจนีวรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจวนีวรณสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กามจฺฉนฺทนีวรณญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ ถีนมิทฺธนีวรณํ อุทฺธจฺจนีวรณํ อวิชฺชานีวรณํ จกฺกํ ฯ นีวรณญฺเจวนีวรณสมฺปยุตฺตญฺจ นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจนีวรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรณสมฺปยุตฺโตเจว- โนจนีวรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจว- โนจนีวรณํ เอกํ ขนฺธญฺจ นีวรเณ จ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ {๖๔๔.๓} นีวรณญฺเจวนีวรณสมฺปยุตฺตญฺจ นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจว- โนจนีวรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจวนีวรณสมฺปยุตฺโตจ นีวรณสมฺปยุตฺโตเจวโนจนีวรโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจนีวรณํ เอกํ ขนฺธญฺจ กามจฺฉนฺทนีวรณญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ถีนมิทฺธนีวรณํ อุทฺธจฺจนีวรณํ อวิชฺชานีวรณํ เทฺว ขนฺเธ ... จกฺกํ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว สพฺพตฺถ นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรม และนีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัย ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ เหตุปัจจัย คือ อวิชชานิวรณ์ อาศัยวิจิกิจฉานิวรณ์ อวิชชานิวรณ์ อาศัย อุทธัจจนิวรณ์ ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็น นีวรณสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย คือ อวิชชานิวรณ์ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคต ด้วยอุทธัจจะ ธรรมที่เป็นทั้งนีวรณธรรมและนีวรณสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็น ทั้งนีวรณธรรม และนีวรณสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นนีวรณสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่นีวรณธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย คือ อวิชชานิวรณ์ อาศัยวิจิกิจฉานิวรณ์ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อวิชชานิวรณ์ อาศัยอุทธัจจนิวรณ์ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย ฯลฯ

นีวรณญฺเจวนีวรณสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจวนีวรณ- สมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉานีวรณํ ปฏิจฺจ อวิชฺชานีวรณํ อุทฺธจฺจนีวรณํ ปฏิจฺจ อวิชฺชานีวรณํ ฯ นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจนีวรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจว- นีวรณสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ อวิชฺชานีวรณํ ฯ นีวรณญฺเจว- นีวรณสมฺปยุตฺตญฺจ นีวรณสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจนีวรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นีวรโณเจวนีวรณสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉานีวรณญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ อวิชฺชานีวรณํ อุทฺธจฺจนีวรณญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ อวิชฺชานีวรณํ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา ตีณิ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ ... นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในปัจจัยทั้งปวง กับ ฯลฯ มี " ๓ ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓ สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวาร ก็ดี เหมือนกับ ปฏิจจวาร ไม่มีแตกต่างกัน

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ... อนนฺตเร ตีณิ สมนนฺตเร ตีณิ สพฺพตฺถ ตีณิ มคฺเค ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ เอวํ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา นินฺนานากรณา ฯ