ปฏิจจวาร
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๒ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๙ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ ปรามัฏฐทุกะ ปฏิจจวาร
ปรามฏฺฐทุกํ ปฏิจฺจวาโร
ปรามัฏฐธรรม อาศัยปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นปรามัฏฐธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ ตลอดถึงอัชฌัตติกมหาภูตรูป อาศัย ปรามัฏฐธรรม ฯลฯ โลกิยทุกะ ในจูฬันตรทุกะฉันใด พึงกระทำปรามัฏฐทุกะฉันนั้น ไม่มีแตกต่างกัน ปรามัฏฐทุกะ จบ
ปรามฏฺฐํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปรามฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปรามฏฺฐํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ยาว อชฺฌตฺติกา มหาภูตา ฯ ปรามฏฺฐํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ ปรามฏฺฐทุกํ ยถา จูฬนฺตรทุเก โลกิยทุกํ เอวํ กาตพฺพํ นินฺนานากรณํ ฯ ปรามฏฺฐทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------------