เหตุทุกอาจยคามิตติกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกอาจยคามิตติกะ ปฏิจจวาร
เหตุทุกอาจยคามิตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อาจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอาจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ และอาจยคามิ- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ อาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อาจยคามิญฺจ นเหตุํ อาจยคามิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว อวิคเต นว ฯ
อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอาจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ อาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
เหตุํ อาจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อาจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อาจยคามิธรรมที่เป็น เหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ อาจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส อาจยคามิสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อาจยคามิธรรมที่เป็น เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหตุ อาจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส อาจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ
อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อาจยคามิธรรมที่เป็น เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อาจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อาจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ และอาจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัย แก่อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ อาจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส อาจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ: ตีณิ ฯ นเหตุ อาจยคามี ธมฺโม นเหตุสฺส อาจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ: ตีณิ ฯ เหตุ อาจยคามี จ นเหตุ อาจยคามี จ ธมฺมา เหตุสฺส อาจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ
อาจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อาจยคามิธรรมที่เป็น เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย- *ปัจจัย
เหตุ อาจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส อาจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร
อปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ และอปจย- *คามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ อปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อปจยคามิญฺจ นเหตุํ อปจยคามิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ
อปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
เหตุํ อปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ฉ ฯ
ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ฉ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อปจยคามิธรรมที่เป็น- *เหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ อปจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส อปจยคามิสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อปจยคามิธรรมที่เป็น เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย อปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
เหตุ อปจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส อปจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อปจยคามี ธมฺโม นเหตุสฺส อปจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๖ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อธิปติยา ฉ สหชาเต นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ
อปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อปจยคามิธรรมที่เป็น- *เหตุ โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุ อปจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส อปจยคามิสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ อนุโลมก็ดี ปัจจัยนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่ง ปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร
นเหตุปจฺจยา อธิปติยา ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวาจยคามินา- *ปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวาจยคามินาปจยคามิ- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ที่เป็นเหตุ และเนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามิญฺจ นเหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว อวิคเต นว ฯ
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวาจยคามินา- *ปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวาจยคามินา- *ปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวาจยคามินาปจยคามิ- *ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ที่เป็นเหตุ อาศัยเนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ และเนวาจยคามินา- *ปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ นเหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ เหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามิญฺจ นเหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวาจยคามินา- *ปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
เหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวาจยคามินา- *ปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะปุเรชาตปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปุเรชาตปจฺจยา: ตีณิ ฯ
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวาจยคามินาป- *จยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะปัจฉาชาตปัจจัย
เหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปจฺฉาชาตปจฺจยา: ฯ
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวาจยคามินา- *ปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย
เหตุํ เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นิสสยปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นนิสฺสเย ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต- *วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ปญฺหาวาโร
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวาจย- *คามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส เนวาจยคามินาปจยคามิสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวาจย- *คามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส เนวาจยคามินาปจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในนัตถิปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวาจยคมิ- *นาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ นัย เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวาจยคามินาปจย- *คามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัย โดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย
เหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม เหตุสฺส เนวาจยคามินาปจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ เนวาจยคามินาปจยคามี ธมฺโม นเหตุสฺส เนวาจยคามินาปจยคามิสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจัยนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น เหตุทุกอาจยคามิตติกะ จบ
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกอาจยคามิตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------