กุสลัตติกสอุตตรทุกะ

สอุตตรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสอุตตรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สอุตตรธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสอุตตรธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สอุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสอุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

สอุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย สอุตตรธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรมที่เป็นอกุศล โดย เหตุปัจจัย มี ๓ นัย สอุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปี สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

เหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อชฺฌตฺตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อนุตตรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนุตตรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุ อชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อชฺฌตฺตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อนุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกสอุตตรทุกะ จบ

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------