หีนัตติกสรณทุกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หีนัตติกสรณทุกะ
สรณธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สเหตุกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑
นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม เทฺว นวิปาเก ปญฺจ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ
อรณธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นปณีตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อรณธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม และ อรณธรรมที่เป็นปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย หีนัตติกสรณทุกะ จบ
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ