กุสลัตติกวิตักกัตติกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกวิตักกัตติกะ
สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสวิตักกสวิจารธรรมที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสวิตักกสวิจารธรรมที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรม ที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็น อกุศล โดยเหตุปัจจัย สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรมที่ เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ ในปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรมที่ เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม ที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว นอนนฺตเร นว นสมนนฺตเร นว นสหชาเต นว นอญฺญมญฺเญ นว ฯเปฯ โนอวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ ในสหชาตวารก็ดี ในสัมปยุตตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ทุกปัจจัย
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอวิตักกวิจารธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นอัพยา- *กฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร กุสลัตติกวิตักกัตติกะ จบ
เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อพฺยากตญฺจ นเหตุํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ