กุสลัตติกอตีตารัมมณัตติกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอตีตารัมมณัตติกะ
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อตีตารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อตีตารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอตีตารัมมณธรรมที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
เหตุ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม เหตุสฺส อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อตีตารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อตีตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย อตีตารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อตีตารัมมณธรรมที่เป็น อกุศล โดยเหตุปัจจัย อตีตารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อตีตารัมมณธรรมที่เป็น อัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนาคตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกเวทนาตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -------- เหตุทุกวิปากตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก จ นเหตุ วิปาโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ วิปากญฺจ นเหตุํ วิปากญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
อนาคตารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนาคตารัมมณ- *ธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
นเหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยปัจจุปปันนารัมมณ- *ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ
ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนา- *รัมมณธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย ปัจจุปปันนารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนารัมมณ- *ธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย ปัจจุปันนารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนา- *รัมมณธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓ ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกอตีตารัมมณัตติกะ จบ
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ