๑๘. อตีตติกะ ๑. กุสลติกะ

๑๒๓สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น ปัจจุบันซึ่งเป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ) สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบัน ซึ่งเป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร) สภาวธรรมที่เป็นปัจจุบันซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น ปัจจุบันซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)