ปรามาสทุกกุสลัตติกะ

กุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่ ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

โนปรามาสํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนปรามาโส กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปฏิจจวาร

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นปรามาสธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ปรามาสํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนปรามาโส อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ โนปรามาสํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนปรามาโส อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ ปรามาสํ อกุสลญฺจ โนปรามาสํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนปรามาโส อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๕ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา ปญฺจ นปุเรชาเต ปญฺจ นปจฺฉาชาเต ปญฺจ ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรม ที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม โดยเหตุปัจจัย

โนปรามาโส อกุสโล ธมฺโม โนปรามาสสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น ปฏิจจวาร

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต ปญฺจ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

โนปรามาสํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนปรามาโส อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปรามาสทุกกุสลัตติกะ จบ

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ปรามาสทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------