อุปาทาทุกกุสลัตติกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทาทุกกุสลัตติกะ ปฏิจจวาร
อุปาทาทุกกุสลตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
กุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทา- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
โนอุปาทา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปฏิจจวาร
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ---------- ปฏิจฺจวาโร
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
โนอุปาทา อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปฏิจจวาร
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทา- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อุปาทา อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ โนอุปาทา อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนอุปาทา อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนอุปาทา อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทา อพฺยากโต จ โนอุปาทา อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อุปาทา อพฺยากตญฺจ โนอุปาทา อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ฯลฯ ในอัญญมัญญปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๑ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ ฯเปฯ ปุเรชาเต เอกํ อาเสวเน เอกํ กมฺเม ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาร ปัญหาวาร
นเหตุยา ปญฺจ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นอาหาเร ตีณิ นอินฺทฺริเย ตีณิ นฌาเน ตีณิ นมคฺเค ปญฺจ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยอารัมมณปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ อุปาทาธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย
อุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย ในบทแรกได้อธิปติปัจจัยทั้ง ๒ อย่าง ในอีก ๒ บท ได้แต่สหชาตาธิปติ- *ปัจจัย
โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ปฐเม เทฺวปิ อธิปตี ทฺวีสุ สหชาตาธิปติ ฯ
ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในสหชาตปัจจัย มี " ๕ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๕ ในนิสสยปัจจัย มี " ๕
อนนฺตเร เอกํ สหชาเต ปญฺจ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย ปญฺจ ฯ
อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ อุปาทาธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ นัย
อุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ โนอุปาทา อพฺยากโต ธมฺโม โนอุปาทา อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ
ในปุเรชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๖ ในอินทริยปัจจัย มี " ๗ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๑ ในวิปปยุตตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ อุปาทาทุกกุสลัตติกะ จบ
ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน เอกํ กมฺเม ตีณิ วิปาเก ตีณิ อาหาเร ฉ อินฺทฺริเย สตฺต ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต เอกํ วิปฺปยุตฺเต จตฺตาริ อตฺถิยา นว ฯ อุปาทาทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------