นเหตุสัมปยุตตทุกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ นเหตุสัมปยุตตทุกะ
นเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ- *วิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ- วิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุสมฺปยุตฺโต จ นเหตุวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุสมฺปยุตฺโต จ นเหตุวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาร นเหตุสเหตุกทุกะ
เหตุยา นว อารมฺมเณ ฉ อวิคเต นว ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ นเหตุสเหตุกทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุธรรม ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่ เหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และ ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุกธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และ ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่ นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่ อเหตุกธรรม ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจว- นอเหตุโกจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจว- นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโกเจวนนเหตุจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนอเหตุโกจ นอเหตุโกเจวนนเหตุจ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา ฯ นอเหตุกญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก- เจวนนเหตุจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอเหตุกญฺเจว- นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนอเหตุโกจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอเหตุกญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจว- นอเหตุโกจ นอเหตุโกเจวนนเหตุจ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ นอเหตุกญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนอเหตุโกจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาร นเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นเหตุเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และ ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตต- *ธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตต- *ธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุญฺเจวนเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจว- นเหตุวิปฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจว- นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุวิปฺปยุตฺโตเจวนนเหตุจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจวนเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนเหตุวิปฺปยุตฺโตจ นเหตุวิปฺปยุตฺโตเจวนนเหตุจ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุวิปฺปยุตฺโตเจวนนเหตุจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ- เจวนเหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุ- วิปฺปยุตฺตญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนเหตุวิปฺปยุตฺโตจ นเหตุวิปฺปยุตฺโตเจวนนเหตุจ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ พึงให้พิสดารทุกวาร นเหตุนสเหตุกทุกะ
เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นเหตุนสเหตุกทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่ สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยหทัยวัตถุ ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และ ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และ ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุสเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ ตโย มหาภูตา ฯ นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุกา ขนฺธา ฯ นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก จ นเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุนสเหตุโก จ นเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ นสเหตุกญฺจ นเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุนสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นสเหตุกญฺจ นเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นสเหตุกญฺจ นเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก จ นเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่ สเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุก- *ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย
นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นอเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นอเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๔ แม้ปัญหาวาร ก็พึงให้พิสดารเหมือนดังกล่าวแล้ว
อารมฺมเณ จตฺตาริ อวิคเต จตฺตาริ ฯ ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ