หัวข้อประจำขันธกะ

๑. ภิกษุทั้งหลายผู้อยู่ปริวาส ยินดีการกราบไหว้ การลุกรับ อัญชลีกรรม สามีจิกรรม การนำอาสนะมาให้ การนำที่นอนมาให้ การล้างเท้า การตั้งตั่งรองเท้า การตั้งกระเบื้องเช็ดเท้า การรับบาตร จีวร การถูหลังให้เมื่อ อาบน้ำ ของปกตัตตะภิกษุทั้งหลาย บรรดาภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รัก จึงเพ่งโทษ เป็น ทุกกฏแก่ภิกษุ ผู้อยู่ปริวาสผู้ยินดี ทรงอนุญาตแก่ภิกษุผู้อยู่ปริวาสด้วยกันตามลำดับ ผู้แก่พรรษา และทรงอนุญาตกิจ ๕ อย่าง คือ อุโบสถ ๑ ปวารณา ๑ ผ้าอาบน้ำ ฝน ๑ การสละภัตร ๑ การรับภัตร ๑ วิธีประพฤติชอบ คือ ภิกษุผู้อยู่ปริวาสไม่ ไปข้างหน้าปกตัตตะภิกษุ พอใจด้วยที่สุดท้าย ไม่มีสมณะนำหน้าและตามหลังเข้า ไปสู่สกุล ไม่สมาทานอารัญญิกธุดงค์ ปิณฑปาติกธุดงค์ ไม่ให้เขานำบิณฑบาต มาส่ง เป็นอาคันตุกะไป และมีอาคันตุกะมา ต้องบอก พึงบอกในอุโบสถ ใน ปวารณา สั่งทูตให้บอก ไปสู่อาวาส และถิ่นมิใช่อาวาสที่มีภิกษุ ไม่พึงอยู่ในที่มุง เดียวกัน เมื่อปกตัตตะภิกษุนั่ง ณ พื้นดิน ไม่นั่ง ณ อาสนะ เมื่อปกตัตตะภิกษุ นั่งอาสนะต่ำ ไม่นั่งอาสนะสูง เมื่อปกตัตตะภิกษุจงกรมในที่ต่ำ ไม่จงกรมในที่สูง หรือจงกรม ณ พื้นดิน ไม่จงกรมในที่จงกรม ไม่พึงอยู่ในที่มุงเดียวกัน ... กับ ภิกษุผู้อยู่ปริวาสผู้แก่พรรษากว่า ทำกรรมใช้ไม่ได้ รัตติเฉท ชำระปริวาส ภิกษุ ผู้อยู่ปริวาส พึงทราบวิธีเก็บวัตร สมาทานวัตร ภิกษุผู้ควรชักเข้าหาอาบัติเดิม ผู้ควรมานัต ผู้ประพฤติมานัต และผู้ควรอัพภาน ปราชญ์พึงทราบโดยนัยที่เจือกันอีก รัตติเฉทของภิกษุผู้อยู่ปริวาสมี ๓ ของภิกษุผู้ประพฤติมานัตมี ๔ ไม่เท่ากัน และประพฤติมานัตให้ครบวัน กรรม ๒ อย่างคล้ายกัน ๓ อย่างนอกนั้น เหมือนกันแล ฯ หัวข้อประจำขันธกะ จบ -----------------------------------------------------

ปาริวาสิกา สาทิยนฺติ ปกตตฺตานํ ภิกฺขูนํ อภิวาทนํ ปจฺจุฏฺฐานํ อญฺชลิญฺเจว สามิจึ อาสนํ เสยฺยาภิหารํ ปาโททกํ ปาทปีฐํ ปาทกถลิกํ ปตฺตจีวรปฏิคฺคาหณํ นหาเน ปิฏฺฐิปริกมฺมํ อุชฺฌายนฺเตว เปสลา ฯ ทุกฺกฏํ สาทิยนฺตสฺส มิถุ ปญฺจ ยถาวุฑฺฒํ อุโปสถํ ปวารณํ วสฺสิกญฺจาวโณชนํ ภตฺตํ สมฺมา ปวตฺตนา ปกตตฺเตน คจฺฉเร โย จ โหติ ปริยนฺโต น ปุเร ปจฺฉา สมเณน อรญฺญํ ปิณฺฑนีหาโร อาคนฺตุเก อุโปสเถ ปวารณา จ ทูเตน คนฺตพฺโพ จ สภิกฺขุโก เอกจฺฉนฺเน น วตฺถพฺพํ น ฉมายํ นิสชฺชิเต อาสเน นีเจ จงฺกเม ฉมายํ จงฺกเม น จ วุฑฺฒตเรน อกมฺมํ รตฺติจฺเฉทา จ โสธนา นิกฺขิปนํ สมาทานํ ญาตพฺพํ ปาริวาสิกา มูลาย มานตฺตารหา ตถา มานตฺตจาริกา อพฺภานารหกา จาปิ สมฺเภทนยโต ปุน ฯ ปาริวาสิกานํ ตโย จตุมานตฺตจาริเก น สเมนฺติ รตฺติจฺเฉทา มานตฺเตสุ จ ทิวาสิกํ ฯ เทฺว กมฺมา สทิสา เสสา ตโย กมฺมา สมานตาติ ฯ