ปฏิโกสนา ๒ อย่าง เป็นต้น

เอกจฺจสฺส ภิกฺขเว สงฺฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รูหติ เอกจฺจสฺส น รูหติ ฯ กสฺส จ ภิกฺขเว สงฺฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา น รูหติ ฯ ภิกฺขุนิยา ภิกฺขเว สงฺฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา น รูหติ ฯ สิกฺขมานาย ภิกฺขเว ฯเปฯ สามเณรสฺส ภิกฺขเว สามเณริยา ภิกฺขเว สิกฺขํ ปจฺจกฺขาตกสฺส ภิกฺขเว อนฺติมวตฺถุํ อชฺฌาปนฺนกสฺส ภิกฺขเว อุมฺมตฺตกสฺส ภิกฺขเว ขิตฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขเว เวทนฏฺฏสฺส ภิกฺขเว อาปตฺติยา อทสฺสเน อุกฺขิตฺตกสฺส ภิกฺขเว อาปตฺติยา อปฺปฏิกมฺเม อุกฺขิตฺตกสฺส ภิกฺขเว ปาปิกาย ทิฏฺฐิยา อปฺปฏินิสฺสคฺเค อุกฺขิตฺตกสฺส ภิกฺขเว ปณฺฑกสฺส ภิกฺขเว เถยฺยสํวาสกสฺส ภิกฺขเว ติตฺถิยปกฺกนฺตกสฺส ภิกฺขเว ติรจฺฉานคตสฺส ภิกฺขเว มาตุฆาตกสฺส ภิกฺขเว ปิตุฆาตกสฺส ภิกฺขเว อรหนฺตฆาตกสฺส ภิกฺขเว ภิกฺขุนีทูสกสฺส ภิกฺขเว สงฺฆเภทกสฺส ภิกฺขเว โลหิตุปฺปาทกสฺส ภิกฺขเว อุภโตพฺยญฺชนกสฺส ภิกฺขเว นานาสํวาสกสฺส ภิกฺขเว นานาสีมาย ฐิตสฺส ภิกฺขเว อิทฺธิยา เวหาเส ฐิตสฺส ภิกฺขเว ยสฺส สงฺโฆ กมฺมํ กโรติ ตสฺส ภิกฺขเว สงฺฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา น รูหติ ฯ อิเมสํ โข ภิกฺขเว สงฺฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา น รูหติ ฯ กสฺส จ ภิกฺขเว สงฺฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รูหติ ฯ ภิกฺขุสฺส ภิกฺขเว ปกตตฺตสฺส สมานสํวาสกสฺส สมานสีมาย ฐิตสฺส อนฺตมโส อนนฺตริกสฺสาปิ ภิกฺขุโน วิญฺญาเปนฺตสฺส สงฺฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รูหติ ฯ อิมสฺส โข ภิกฺขเว สงฺฆมชฺเฌ ปฏิกฺโกสนา รูหติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ขึ้น บางคนคัดค้านไม่ขึ้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย ใครเล่าคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ไม่ขึ้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุณี คัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ไม่ขึ้น สิกขมานา .... สามเณร .... สามเณรี .... ภิกษุผู้บอกลาสิกขา .... ภิกษุผู้ต้องอันติมวัตถุ .... ภิกษุวิกลจริต .... ภิกษุมีจิตฟุ้งซ่าน .... ภิกษุผู้กระสับกระส่ายเพราะเวทนา .... ภิกษุผู้ถูกสงฆ์ยกเสียฐานไม่เห็นอาบัติ .... ภิกษุผู้ถูกสงฆ์ยกเสียฐานไม่ทำคืนอาบัติ .... ภิกษุผู้ถูกสงฆ์ยกเสียฐานไม่สละทิฏฐิบาป .... บัณเฑาะก์ .... ภิกษุลักเพศ .... ภิกษุเข้ารีตเดียรถีย์ .... สัตว์ดิรัจฉาน .... ภิกษุผู้ฆ่ามารดา .... ภิกษุผู้ฆ่าบิดา .... ภิกษุผู้ฆ่าพระอรหันต์ .... ภิกษุผู้ประทุษร้ายภิกษุณี .... ภิกษุผู้ทำสังฆเภท .... ภิกษุผู้ทำโลหิตุปบาท .... อุภโตพยัญชนก .... ภิกษุนานาสังวาส .... ภิกษุผู้อยู่ในสีมาต่างกัน .... ภิกษุผู้อยู่ในเวหาสด้วยฤทธิ์ .... สงฆ์ทำกรรมแก่ผู้ใด ผู้นั้นคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ไม่ขึ้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลเหล่านี้แล คัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ไม่ขึ้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย ใครเล่าคัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ขึ้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุปกตัตตะมีสังวาสเสมอกัน อยู่ในสีมาเดียวกัน โดยที่สุดแม้ภิกษุผู้นั่งอยู่บนอาสนะติดกันบอกให้รู้ คัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ขึ้น. ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลนี้แล คัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ขึ้น. นิสสรณา ๒ อย่าง

เทฺวมา ภิกฺขเว นิสฺสารณา อตฺถิ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ นิสฺสาเรติ เอกจฺโจ สุนิสฺสาริโต เอกจฺโจ ทุนฺนิสฺสาริโต ฯ กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ นิสฺสาเรติ ทุนฺนิสฺสาริโต ฯ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สุทฺโธ โหติ อนาปตฺติโก ตํ เจ สงฺโฆ นิสฺสาเรติ ทุนฺนิสฺสาริโต ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ นิสฺสาเรติ ทุนฺนิสฺสาริโต ฯ กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ นิสฺสาเรติ สุนิสฺสาริโต ฯ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ พาโล โหติ อพฺยตฺโต อาปตฺติพหุโล อนปทาโน คิหิสํสฏฺโฐ วิหรติ อนนุโลมิเกหิ คิหิสํสคฺเคหิ ตํ เจ สงฺโฆ นิสฺสาเรติ สุนิสฺสาริโต ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต นิสฺสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ นิสฺสาเรติ สุนิสฺสาริโต ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย นิสสารณาการขับออกนี้มี ๒ อย่าง คือมีบุคคลที่ยังไม่ถึงการขับออก ถ้าสงฆ์ขับเธอออก บางคนเป็นอันสงฆ์ขับออกดีแล้ว บางคนเป็นอันสงฆ์ขับออกไม่ดี ๑. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลชนิดไรที่ยังไม่ถึงการขับออก ถ้าสงฆ์ขับเธอออก เป็นอันขับออกไม่ดี ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้บริสุทธิ์ ไม่มีอาบัติ ถ้าสงฆ์ขับเธอออกเป็นอันขับออกไม่ดี ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลนี้ เรากล่าวว่ายังไม่ถึงการขับออก ถ้าสงฆ์ขับเธอออกเป็นอันขับออกไม่ดี ๒. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลชนิดไรที่ยังไม่ถึงการขับออก ถ้าสงฆ์ขับเธอออก เป็นอันขับออกดีแล้ว ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นพาล ไม่ฉลาด มีอาบัติมาก มีมารยาทไม่สมควร อยู่คลุกคลีกับพวกคฤหัสถ์ ด้วยการคลุกคลีอันไม่สมควร ถ้าสงฆ์ขับเธอออกเป็นอันขับออกดีแล้ว ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลนี้ เรากล่าวว่ายังไม่ถึงการขับออก ถ้าสงฆ์ขับเธอออก เป็นอันขับออกดีแล้ว. โอสารณา ๒ อย่าง

เทฺวมา ภิกฺขเว โอสารณา อตฺถิ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ โอสาเรติ เอกจฺโจ โสสาริโต เอกจฺโจ โทสาริโต ฯ กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ โอสาเรติ โทสาริโต ฯ ปณฺฑโก ภิกฺขเว อปฺปตฺโต โอสารณํ ตญฺเจ สงฺโฆ โอสาเรติ โทสาริโต ฯ เถยฺยสํวาสโก ภิกฺขเว ฯเปฯ ติตฺถิยปกฺกนฺตโก ภิกฺขเว ติรจฺฉานคโต ภิกฺขเว มาตุฆาตโก ภิกฺขเว ปิตุฆาตโก ภิกฺขเว อรหนฺตฆาตโก ภิกฺขเว ภิกฺขุนีทูสโก ภิกฺขเว สงฺฆเภทโก ภิกฺขเว โลหิตุปฺปาทโก ภิกฺขเว อุภโตพฺยญฺชนโก ภิกฺขเว อปฺปตฺโต โอสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ โอสาเรติ โทสาริโต ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ โอสาเรติ โทสาริโต ฯ กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ โอสาเรติ โสสาริโต ฯ หตฺถจฺฉินฺโน ภิกฺขเว อปฺปตฺโต โอสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ โอสาเรติ โสสาริโต ฯ ปาทจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ฯเปฯ หตฺถปาทจฺฉินฺโน ภิกฺขเว กณฺณจฺฉินฺโน ภิกฺขเว นาสจฺฉินฺโน ภิกฺขเว กณฺณนาสจฺฉินฺโน ภิกฺขเว องฺคุลิจฺฉินฺโน ภิกฺขเว อฬจฺฉินฺโน ภิกฺขเว กณฺฑรจฺฉินฺโน ภิกฺขเว ผณหตฺถโก ภิกฺขเว ขุชฺโช ภิกฺขเว วามโน ภิกฺขเว คลคณฺฑี ภิกฺขเว ลกฺขณาหโต ภิกฺขเว กสาหโต ภิกฺขเว ลิขิตโก ภิกฺขเว สีปที ภิกฺขเว ปาปโรคี ภิกฺขเว ปริสทูสโก ภิกฺขเว กาโณ ภิกฺขเว กุณี ภิกฺขเว ขญฺโช ภิกฺขเว ปกฺขหโต ภิกฺขเว ฉินฺนิริยปโถ ภิกฺขเว ชราทุพฺพโล ภิกฺขเว อนฺโธ ภิกฺขเว มูโค ภิกฺขเว พธิโร ภิกฺขเว อนฺธมูโค ภิกฺขเว อนฺธพธิโร ภิกฺขเว มูคพธิโร ภิกฺขเว อนฺธมูคพธิโร ภิกฺขเว อปฺปตฺโต โอสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ โอสาเรติ โสสาริโต ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อปฺปตฺโต โอสารณํ ตํ เจ สงฺโฆ โอสาเรติ โสสาริโต ฯ วาสภคามภาณวารํ ปฐมํ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย โอสารณาการรับเข้าหมู่นี้มี ๒ อย่าง คือมีบุคคลที่ยังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่ บางคนเป็นอันรับเข้าดี บางคนเป็นอันรับเข้าไม่ดี ๑. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลชนิดไรที่ยังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่เป็นอันรับเข้าไม่ดี ดูกรภิกษุทั้งหลาย บัณเฑาะก์ยังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าไม่ดี คนลักเพศ .... คนเข้ารีตเดียรถีย์ .... สัตว์ดิรัจฉาน .... คนผู้ฆ่ามารดา .... คนผู้ฆ่าบิดา .... คนผู้ฆ่าพระอรหันต์ .... คนผู้ประทุษร้ายภิกษุณี .... คนผู้ทำสังฆเภท .... คนผู้ทำโลหิตตุปบาท .... อุภโตพยัญชนก ยังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าไม่ดี ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลนี้เรากล่าวว่ายังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าไม่ได้ ๒. ดูกรภิกษุทั้งหลาย อนึ่ง บุคคลชนิดไรที่ยังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่เป็นอันรับเข้าดีแล้ว ดูกรภิกษุทั้งหลาย คนมือด้วน ยังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าดีแล้ว คนเท้าด้วน .... คนทั้งมือและเท้าด้วน .... คนหูขาด .... คนจมูกแหว่ง .... คนทั้งหูขาดจมูกแหว่ง .... คนนิ้วมือนิ้วเท้าขาด .... คนมีง่ามมือง่ามเท้าขาด .... คนเอ็นขาด .... คนมือเป็นแผ่น .... คนค่อม .... คนเตี้ย .... คนคอพอก .... คนมีเครื่องหมายติดตัว .... คนมีรอยเฆี่ยนด้วยหวาย .... คนถูกประกาศให้จับ .... คนเท้าปุก .... คนมีโรคเรื้อรัง .... คนแปลกเพื่อน .... คนตาบอดข้างเดียว .... คนง่อย .... คนกระจอก .... คนเป็นโรคอัมพาต .... คนมีอิริยาบถขาด .... คนชราทุพพลภาพ .... คนตาบอดสองข้าง .... คนใบ้ .... คนหูหนวก .... คนทั้งบอดและใบ้ .... คนทั้งบอดและหนวก .... คนทั้งใบ้และหนวก .... คนทั้งบอด ใบ้ และหนวก ยังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่ เป็นอันรับเข้าดีแล้ว ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลนี้ เรากล่าวว่ายังไม่ถึงการรับเข้าหมู่ ถ้าสงฆ์รับเธอเข้าหมู่เป็นอันรับเข้าดีแล้ว. วาสภคามภาณวาร ที่ ๑ จบ. -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา มหาวรรค ภาค ๒ จัมเปยยขันธกะ เรื่องพระกัสสปโคตรเป็นต้น