กุสลัตติกมิจฉัตตัตติกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกมิจฉัตตัตติกะ
มิจฉัตตนิยตธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยมิจฉัตตนิยตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ พึงให้พิสดารทุกวาร
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
สัมมัตตนิยตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสัมมัตตนิยตธรรมที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ------- ปฏิจฺจวาโร
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑ ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย
เหตุํ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตญฺจ นเหตุํ อทุกฺขมสุขาย- เวทนายสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
อนิยตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนิยตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อนิยตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอนิยตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อนิยตธรรมที่เป็นกุศล และอนิยตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอนิยต- *ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อนิยตธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอนิยตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อนิยตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอนิยตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
นเหตุํ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: เทฺว ฯ
อนิยตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อนิยตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่เป็นอกุศล โดย เหตุปัจจัย มี ๓ นัย อนิยตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
เหตุํ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อทุกฺขมสุขายเวทนายสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓ ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกมิจฉัตตัตติกะ จบ
นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ