อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ
บาลีและคำแปล
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ ปฏิจจวาร
อชฺฌตฺติกทุกกุสลตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร
กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติก- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัย กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และ กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อชฺฌตฺติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก กุสโล จ พาหิโร กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อชฺฌตฺติกํ กุสลญฺจ พาหิรํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ เหมือนกับจิตตทุกะ สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ จิตฺตทุกสทิสํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ------------- ปฏิจฺจวาโร
อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติก- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัย อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และ อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อชฺฌตฺติกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อกุสโล จ พาหิโร อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อชฺฌตฺติกํ อกุสลญฺจ พาหิรํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕ เหมือนกับจิตตทุกะ สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปฏิจจวาร
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ จิตฺตทุกสทิสํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ----------- ปฏิจฺจวาโร
อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น อัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นอัชฌัตติก- *ธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อชฺฌตฺติกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ พาหิรํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อชฺฌตฺติกํ อพฺยากตญฺจ พาหิรํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๕ ในปุเรชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุยา นว อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ ปุเรชาเต ปญฺจ อาเสวเน ปญฺจ อวิคเต นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร ปัญหาวาร
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯเปฯ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน ปญฺจ นมคฺเค นว นสมฺปยุตฺเต นว นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ โนนตฺถิยา นว โนวิคเต นว ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร
อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่เป็นพาหิรธรรม โดยเหตุปัจจัย
พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม พาหิรสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ อัชฌัตติกธรรมเป็นสหชาตาธิปติ ในเมื่อร่วมกับพาหิรธรรม ในบท ท่ามกลางก็เป็นสหชาตาธิปติ แม้ในหัวข้อปัจจัยทั้ง ๓ ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๕ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ จะเป็นอารัมมณปุเรชาตก็ดี วัตถุปุเรชาตก็ดี ในปัจฉาชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิร- *ธรรม โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย ในวิปากปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ได้กวฬิงการาหาร ทั้ง ๓ หัวข้อปัจจัย ในอินทริยปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ รูป ชีวิตินทรีย์ได้หัวข้อปัจจัย ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ จบ
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว ฯ อติปติยา นว: อชฺฌตฺติโก พาหิรสฺส คจฺฉนกาเล สหชาตาธิปติ มชฺเฌ ตีสุปิ สหชาตาธิปติ ฯ อนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว: อารมฺมณปุเรชาตมฺปิ วตฺถุปุเรชาตมฺปิ ปจฺฉาชาเต นว อาเสวเน นว ฯ พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม พาหิรสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ วิปาเก นว อาหาเร นว: ติณฺณนฺนํ กพฬึกาโร อาหาโร อินฺทฺริเย นว: ติณฺณนฺนํ รูปชีวิตินฺทฺริยํ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว ฯเปฯ อชฺฌตฺติกทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -----------