AN 5.43

Iṭṭhasutta

You don’t get good things by praying for them, but by how you live.

ฉบับหลวงอิฎฐสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๔๓ครั้งนั้น ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดี เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ

ถวายบังคมแล้ว นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับท่านอนาถ บิณฑิกคฤหบดีว่า ดูกรคฤหบดี ธรรม ๕ ประการนี้น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้ โดยยากในโลก ๕ ประการเป็นไฉน คืออายุ ๑ วรรณะ ๑ สุขะ ๑ ยศ ๑ สวรรค์ ๑ ดูกรคฤหบดี ธรรม ๕ ประการนี้แล น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้โดยยากในโลก ฯ

ธรรม ๕ ประการนี้ น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้โดยยากในโลก เรามิได้ กล่าวว่าจะพึงได้เพราะเหตุแห่งความอ้อนวอน หรือเพราะเหตุแห่งความปรารถนา ถ้าธรรม ๕ ประการนี้ น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้โดยยากในโลก จักได้เพราะเหตุแห่งความ

เล่ม ๒๒ · หน้า ๔๓อ้อนวอน หรือเพราะเหตุแห่งความปรารถนาแล้วไซร้ ในโลกนี้ ใครจะพึงเสื่อมจากอะไร ดูกรคฤหบดี อริยสาวกผู้ต้องการอายุ ไม่ควรอ้อนวอนหรือเพลิดเพลินอายุ หรือแม้เพราะเหตุ แห่งอายุ อริยสาวกผู้ต้องการอายุ พึงปฏิบัติปฏิปทาอันเป็นไปเพื่ออายุ เพราะปฏิปทาอันเป็นไป เพื่ออายุที่พระอริยสาวกนั้นปฏิบัติแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อให้ได้อายุ อริยสาวกผู้นั้นย่อมได้อายุที่ เป็นของทิพย์ หรือเป็นของมนุษย์ อริยสาวกผู้ต้องการวรรณะ ไม่ควรอ้อนวอนหรือเพลิดเพลิน วรรณะ หรือแม้เพราะเหตุแห่งวรรณะ อริยสาวกผู้ต้องการวรรณะ พึงปฏิบัติปฏิปทาอันเป็นไป เพื่อวรรณะ เพราะปฏิปทาอันเป็นไปเพื่อวรรณะ ที่อริยสาวกนั้นปฏิบัติแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อ ให้ได้วรรณะ อริยสาวกนั้นย่อมได้วรรณะที่เป็นของทิพย์ หรือเป็นของมนุษย์ อริยสาวกผู้ต้อง การสุข ไม่อ้อนวอนหรือเพลิดเพลินสุข หรือแม้เพราะเหตุแห่งสุข อริยสาวกผู้ต้องการสุข พึงปฏิบัติปฏิปทาอันเป็นไปเพื่อสุข เพราะปฏิปทาอันเป็นไปเพื่อสุขที่อริยสาวกนั้นปฏิบัติแล้ว

ย่อมเป็นไปเพื่อให้ได้สุข อริยสาวกนั้นย่อมได้สุขที่เป็นของทิพย์หรือของมนุษย์ อริยสาวก ผู้ต้องการยศ ไม่ควรอ้อนวอนหรือเพลิดเพลินยศ หรือแม้เพราะเหตุแห่งยศ อริยสาวกผู้ต้อง การยศ พึงปฏิบัติปฏิปทาอันเป็นไปเพื่อยศเพราะปฏิปทาอันเป็นไปเพื่อยศที่อริยสาวกนั้น ปฏิบัติแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อให้ได้ยศอริยสาวกนั้น ย่อมได้ยศที่เป็นของทิพย์ หรือของมนุษย์ อริยสาวกผู้ต้องการสวรรค์ ไม่ควรอ้อนวอนหรือเพลิดเพลินสวรรค์ หรือแม้เพราะเหตุแห่ง สวรรค์อริยสาวกผู้ต้องการสวรรค์ พึงปฏิบัติปฏิปทาอันเป็นไปเพื่อสวรรค์ เพราะปฏิปทาอัน เป็นไปเพื่อสวรรค์ ที่อริยสาวกนั้นปฏิบัติแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อให้ได้สวรรค์ อริยสาวกนั้น ย่อมได้สวรรค์ ฯ ชนผู้ปรารถนาอายุ วรรณะ ยศ เกียรติ สวรรค์ ความเกิดในตระกูลสูง และความเพลินใจ พึงทำความไม่ประมาทให้มากยิ่งขึ้น บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมสรรเสริญความไม่ประมาทในการทำบุญ บัณฑิตผู้ไม่ประมาทแล้ว ย่อมยึดถือประโยชน์ทั้งสองไว้ได้ คือ ประโยชน์ในปัจจุบัน และประโยชน์ ในสัมปรายภพ ผู้มีปัญญา ท่านเรียกว่าบัณฑิต เพราะบรรลุถึงประโยชน์ ทั้งสองนั้น ฯ

จบสูตรที่ ๓

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 5.43

    Numbered Discourses 5.43

  2. 0.2

    5. Muṇḍarājavagga

    5. With King Muṇḍa

  3. Iṭṭhasutta

    Likable

  4. 1.1

    Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca:

    Then the householder Anāthapiṇḍika went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him:

  5. 2.1

    “Pañcime, gahapati, dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṁ.

    “Householder, these five things, which are likable, desirable, and agreeable are hard to get in the world.

  6. 2.2

    Katame pañca?

    What five?

  7. 2.3

    Āyu, gahapati, iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṁ;

    Long life,

  8. 2.4

    vaṇṇo iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṁ;

    beauty,

  9. 2.5

    sukhaṁ iṭṭhaṁ kantaṁ manāpaṁ dullabhaṁ lokasmiṁ;

    happiness,

  10. 2.6

    yaso iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṁ;

    fame,

  11. 2.7

    saggā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṁ.

    and heaven.

  12. 2.8

    Ime kho, gahapati, pañca dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṁ.

    These are the five things, which are likable, desirable, and agreeable, but hard to get in the world.

  13. 3.1

    Imesaṁ kho, gahapati, pañcannaṁ dhammānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ dullabhānaṁ lokasmiṁ na āyācanahetu vā patthanāhetu vā paṭilābhaṁ vadāmi.

    And I say that these five things are not got by supplication or wishing for them.

  14. 3.2

    Imesaṁ kho, gahapati, pañcannaṁ dhammānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ dullabhānaṁ lokasmiṁ āyācanahetu vā patthanāhetu vā paṭilābho abhavissa, ko idha kena hāyetha?

    If they were, who would lack them?

  15. 4.1

    Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako āyukāmo āyuṁ āyācituṁ vā abhinandituṁ vā āyussa vāpi hetu.

    A noble disciple who wants to live long ought not pray for it, or hope for it, or pine for it.

  16. 4.2

    Āyukāmena, gahapati, ariyasāvakena āyusaṁvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā.

    Instead, they should practice the way that leads to long life.

  17. 4.3

    Āyusaṁvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā āyupaṭilābhāya saṁvattati.

    For by practicing that way they gain long life

  18. 4.4

    So lābhī hoti āyussa dibbassa vā mānusassa vā.

    as a god or a human being.

  19. 5.1

    Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako vaṇṇakāmo vaṇṇaṁ āyācituṁ vā abhinandituṁ vā vaṇṇassa vāpi hetu.

    A noble disciple who wants to be beautiful ought not pray for it, or hope for it, or pine for it.

  20. 5.2

    Vaṇṇakāmena, gahapati, ariyasāvakena vaṇṇasaṁvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā.

    Instead, they should practice the way that leads to beauty.

  21. 5.3

    Vaṇṇasaṁvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā vaṇṇapaṭilābhāya saṁvattati.

    For by practicing that way they gain beauty

  22. 5.4

    So lābhī hoti vaṇṇassa dibbassa vā mānusassa vā.

    as a god or a human being.

  23. 6.1

    Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako sukhakāmo sukhaṁ āyācituṁ vā abhinandituṁ vā sukhassa vāpi hetu.

    A noble disciple who wants to be happy ought not pray for it, or hope for it, or pine for it.

  24. 6.2

    Sukhakāmena, gahapati, ariyasāvakena sukhasaṁvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā.

    Instead, they should practice the way that leads to happiness.

  25. 6.3

    Sukhasaṁvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā sukhapaṭilābhāya saṁvattati.

    For by practicing that way they gain happiness

  26. 6.4

    So lābhī hoti sukhassa dibbassa vā mānusassa vā.

    as a god or a human being.

  27. 7.1

    Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako yasakāmo yasaṁ āyācituṁ vā abhinandituṁ vā yasassa vāpi hetu.

    A noble disciple who wants to be famous ought not pray for it, or hope for it, or pine for it.

  28. 7.2

    Yasakāmena, gahapati, ariyasāvakena yasasaṁvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā.

    Instead, they should practice the way that leads to fame.

  29. 7.3

    Yasasaṁvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā yasapaṭilābhāya saṁvattati.

    For by practicing that way they gain fame

  30. 7.4

    So lābhī hoti yasassa dibbassa vā mānusassa vā.

    as a god or a human being.

  31. 8.1

    Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako saggakāmo saggaṁ āyācituṁ vā abhinandituṁ vā saggānaṁ vāpi hetu.

    A noble disciple who wants to go to heaven ought not pray for it, or hope for it, or pine for it.

  32. 8.2

    Saggakāmena, gahapati, ariyasāvakena saggasaṁvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā.

    Instead, they should practice the way that leads to heaven.

  33. 8.3

    Saggasaṁvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā saggapaṭilābhāya saṁvattati.

    For by practicing that way they gain heaven,

  34. 8.4

    So lābhī hoti saggānanti.

    they are one who gains the heavens.

  35. 9.1

    Āyuṁ vaṇṇaṁ yasaṁ kittiṁ,

    For one who desires lofty delights

  36. 9.2

    Saggaṁ uccākulīnataṁ;

    again and again—

  37. 9.3

    Ratiyo patthayānena,

    long life, beauty, fame and reputation,

  38. 9.4

    Uḷārā aparāparā.

    heaven, and an eminent family—

  39. 10.1

    Appamādaṁ pasaṁsanti,

    the astute praise diligence

  40. 10.2

    puññakiriyāsu paṇḍitā;

    in making merit.

  41. 10.3

    Appamatto ubho atthe,

    Being diligent, an astute person

  42. 10.4

    adhigaṇhāti paṇḍito.

    secures both benefits:

  43. 11.1

    Diṭṭhe dhamme ca yo attho,

    the benefit in this life,

  44. 11.2

    yo cattho samparāyiko;

    and in lives to come.

  45. 11.3

    Atthābhisamayā dhīro,

    An attentive one, comprehending the meaning,

  46. 11.4

    paṇḍitoti pavuccatī”ti.

    is said to be astute.”

  47. 11.5

    Tatiyaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an5.43
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ