SN 24.36

Nevahotinanahotisutta

The view that a realized one neither still exists nor no longer exists after death arises from grasping to the five aggregates, which are suffering. But by seeing the aggregates as impermanent, this views is given up.

ฉบับหลวงเนวโหตินนโหติตถาคตสูตร · ว่าด้วยความเห็นว่าสัตว์ตายแล้วเกิดก็หามิได้ไม่เกิดก็หามิได้

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

พระนครสาวัตถี. พระผู้มีพระภาคถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรมีอยู่ เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไร จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อม เกิดอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เกิดอีกก็หามิได้? ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลายมีพระผู้มีพระภาคเป็นรากฐาน ฯลฯ

พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปมีอยู่ เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายไปแล้วย่อมเกิดอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เกิดอีกก็หามิได้. เมื่อเวทนามีอยู่ … เมื่อสัญญามีอยู่ … เมื่อสังขารมีอยู่ … เมื่อวิญญาณมีอยู่ เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมเกิดอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เกิด อีกก็หามิได้?

ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง?

ภิ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า.

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมเกิดอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เกิดอีกก็หามิได้ บ้างไหม?

ภิ. ไม่พึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนั้นเลย พระเจ้าข้า.

พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล เมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะถือมั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมเกิดอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เกิด อีกก็หามิได้. เวทนา … สัญญา … สังขาร … วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง?

ภิ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า.

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น จะพึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมเกิดอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เกิดอีกก็หามิได้ บ้างไหม?

ภิ. ไม่พึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนั้นเลย พระเจ้าข้า.

พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล เมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะถือมั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ จึงเกิดทิฏฐิขึ้นอย่างนี้ว่า สัตว์เบื้องหน้าแต่ตายแล้วย่อมเกิดอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เกิดอีกก็หามิได้.

จบ สูตรที่ ๑๘.

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Saṁyutta Nikāya 24.36

    Linked Discourses 24.36

  2. 0.2

    2. Dutiyagamanavagga

    2. The Second Round

  3. Nevahotinanahotisutta

    Neither Still Exists Nor No Longer Exists

  4. 1.1

    Sāvatthinidānaṁ.

    At Sāvatthī.

  5. 1.2

    “Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati, kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:

    “Mendicants, when what exists, because of grasping what and insisting on what, does the view arise:

  6. 1.3

    ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti?

    ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death’?”

  7. 1.4

    “Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…

    “Our teachings are rooted in the Buddha. …”

  8. 2.1

    “Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:

    “When form exists, because of grasping form and insisting on form, the view arises:

  9. 2.2

    ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.

    ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death.’

  10. 2.3

    “Vedanāya sati …

    When feeling …

  11. 2.4

    saññāya sati …

    perception …

  12. 2.5

    saṅkhāresu sati …

    choices …

  13. 2.6

    viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:

    consciousness exists, because of grasping consciousness and insisting on consciousness, the view arises:

  14. 2.7

    ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti.

    ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death.’

  15. 3.1

    Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,

    What do you think, mendicants?

  16. 3.2

    rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?

    Is form permanent or impermanent?”

  17. 3.3

    “Aniccaṁ, bhante” …pe… vipariṇāmadhammaṁ,

    “Impermanent, sir.” …

  18. 3.4

    api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:

  19. 3.5

    ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti?

  20. 3.6

    “No hetaṁ, bhante”.

  21. 3.7

    “Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṁ upādāya, dukkhaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:

    “And so, when suffering exists, because of grasping suffering and insisting on suffering, the view arises:

  22. 3.8

    ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.

    ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death.’” …

  23. 3.9

    “Vedanā …

    “Is feeling …

  24. 3.10

    saññā …

    perception …

  25. 3.11

    saṅkhārā …

    choices …

  26. 3.12

    viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?

    consciousness permanent or impermanent?”

  27. 3.13

    “Aniccaṁ, bhante” …pe… vipariṇāmadhammaṁ,

    “Impermanent, sir.” …

  28. 3.14

    api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:

    “But by not grasping what’s impermanent, suffering, and perishable, would such a view arise?”

  29. 3.15

    ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti?

  30. 3.16

    “No hetaṁ, bhante”.

    “No, sir.”

  31. 3.17

    “Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṁ upādāya dukkhaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:

    “And so, when suffering exists, because of grasping suffering and insisting on suffering, the view arises:

  32. 3.18

    ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.

    ‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death.’”

  33. 3.19

    Aṭṭhārasamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · sn24.36
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ