SN 48.38

Tatiyavibhaṅgasutta

The five faculties of pleasure, pain, happiness, sadness, and equanimity are analyzed in detail. In addition, each is to be seen in one of the three feelings.

ฉบับหลวงวิภังคสูตรที่ ๓ · ว่าด้วยอินทรีย์ ๕ ย่นเข้าเป็น ๓

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๙๔๐ดูกรภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นไฉน? คือ สุขินทรีย์ … อุเปกขินทรีย์.

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็สุขินทรีย์เป็นไฉน? ความสุขทางกาย … นี้เรียกว่า สุขินทรีย์.

ข้อ ๙๔๒ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ทุกขินทรีย์เป็นไฉน? ความทุกข์ทางกาย … นี้เรียกว่า ทุกขินทรีย์.

ข้อ ๙๔๓ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็โสมนัสสินทรีย์เป็นไฉน? ความสุขทางใจ … นี้เรียกว่า โสมนัสสินทรีย์.

ข้อ ๙๔๔ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็โทมนัสสินทรีย์เป็นไฉน? ความทุกข์ทางใจ … นี้เรียกว่า โทมนัสสินทรีย์.

ข้อ ๙๔๕ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็อุเปกขินทรีย์เป็นไฉน? เวทนาอันสำราญก็ไม่ใช่ ไม่ใช่ ความสำราญก็ไม่ใช่ ทางกายหรือทางใจ นี้เรียกว่า อุเปกขินทรีย์.

ข้อ ๙๔๖ดูกรภิกษุทั้งหลาย ในอินทรีย์ ๕ ประการนั้น สุขินทรีย์และโสมนัสสินทรีย์ พึงเห็นว่า เป็นสุขเวทนา.

ข้อ ๙๔๗ในอินทรีย์ ๕ ประการนั้น ทุกขินทรีย์และโทมนัสสินทรีย์ พึงเห็นว่า เป็นทุกขเวทนา.

ข้อ ๙๔๘ในอินทรีย์ ๕ ประการนั้น อุเปกขินทรีย์ พึงเห็นว่าเป็นอทุกขมสุขเวทนา อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ เป็น ๕ แล้วย่นเข้าเป็น ๓ เป็น ๓ แล้ว ขยายออกเป็น ๕ ก็ได้ โดยปริยาย ด้วยประการดังนี้แล.

จบ สูตรที่ ๘

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Saṁyutta Nikāya 48.38

    Linked Discourses 48.38

  2. 0.2

    4. Sukhindriyavagga

    4. The Pleasure Faculty

  3. Tatiyavibhaṅgasutta

    Analysis (3rd)

  4. 1.1

    “Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni.

    “Mendicants, there are these five faculties.

  5. 1.2

    Katamāni pañca?

    What five?

  6. 1.3

    Sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ.

    The faculties of pleasure, pain, happiness, sadness, and equanimity.

  7. 2.1

    Katamañca, bhikkhave, sukhindriyaṁ?

    And what is the faculty of pleasure?

  8. 2.2

    Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ sukhaṁ, kāyikaṁ sātaṁ, kāyasamphassajaṁ sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—

    Physical enjoyment, physical pleasure, the enjoyable, pleasant feeling that’s born from physical contact.

  9. 2.3

    idaṁ vuccati, bhikkhave, sukhindriyaṁ.

    This is called the faculty of pleasure.

  10. 3.1

    Katamañca, bhikkhave, dukkhindriyaṁ?

    And what is the faculty of pain?

  11. 3.2

    Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ dukkhaṁ, kāyikaṁ asātaṁ, kāyasamphassajaṁ dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—

    Physical pain, physical unpleasantness, the painful, unpleasant feeling that’s born from physical contact.

  12. 3.3

    idaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhindriyaṁ.

    This is called the faculty of pain.

  13. 4.1

    Katamañca, bhikkhave, somanassindriyaṁ?

    And what is the faculty of happiness?

  14. 4.2

    Yaṁ kho, bhikkhave, cetasikaṁ sukhaṁ, cetasikaṁ sātaṁ, manosamphassajaṁ sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—

    Mental enjoyment, mental pleasure, the enjoyable, pleasant feeling that’s born from mind contact.

  15. 4.3

    idaṁ vuccati, bhikkhave, somanassindriyaṁ.

    This is called the faculty of happiness.

  16. 5.1

    Katamañca, bhikkhave, domanassindriyaṁ?

    And what is the faculty of sadness?

  17. 5.2

    Yaṁ kho, bhikkhave, cetasikaṁ dukkhaṁ, cetasikaṁ asātaṁ, manosamphassajaṁ dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—

    Mental pain, mental displeasure, the painful, unpleasant feeling that’s born from mind contact.

  18. 5.3

    idaṁ vuccati, bhikkhave, domanassindriyaṁ.

    This is called the faculty of sadness.

  19. 6.1

    Katamañca, bhikkhave, upekkhindriyaṁ?

    And what is the faculty of equanimity?

  20. 6.2

    Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ vā cetasikaṁ vā neva sātaṁ nāsātaṁ vedayitaṁ—

    Neither pleasant nor unpleasant feeling, whether physical or mental.

  21. 6.3

    idaṁ vuccati, bhikkhave, upekkhindriyaṁ.

    This is the faculty of equanimity.

  22. 7.1

    Tatra, bhikkhave, yañca sukhindriyaṁ yañca somanassindriyaṁ, sukhā sā vedanā daṭṭhabbā.

    In this context, the faculties of pleasure and happiness should be seen as pleasant feeling.

  23. 7.2

    Tatra, bhikkhave, yañca dukkhindriyaṁ yañca domanassindriyaṁ, dukkhā sā vedanā daṭṭhabbā.

    The faculties of pain and sadness should be seen as painful feeling.

  24. 7.3

    Tatra, bhikkhave, yadidaṁ upekkhindriyaṁ, adukkhamasukhā sā vedanā daṭṭhabbā.

    The faculty of equanimity should be seen as neutral feeling.

  25. 7.4

    Iti kho, bhikkhave, imāni pañcindriyāni pañca hutvā tīṇi honti, tīṇi hutvā pañca honti pariyāyenā”ti.

    That’s how these five faculties, depending on how they’re explained, having been five become three, and having been three become five.”

  26. 7.5

    Aṭṭhamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · sn48.38
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ