๑

ในสีสุปจาลาสูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยต่อไปนี้ :-

บทว่า สมณี วิย ทิสฺสติ ความว่า ท่านปรากฏตัวเหมือนสมณะ.

บทว่า กิมิว จรสิ โมมุหา ความว่า เพราะเหตุไร ท่านจึงประพฤติเหมือนคนงมงาย.

บทว่า อิโต พหิทฺธา ความว่า ภายนอกพระศาสนานี้.

บทว่า ปาสณฺฑา ความว่า เจ้าลัทธิย่อมเหวี่ยงบ่วง คือทิฐิลงในจิตของสัตว์ทั้งหลาย. แต่พระศาสนาย่อมปลดเปลื้องบ่วงทั้งหลาย ฉะนั้น จึงไม่กล่าวว่าเจ้าลัทธิ เจ้าลัทธิมีภายนอกพระศาสนานี้ทั้งนั้น.

บทว่า สํสีทนฺติ ได้แก่ จม คือติด.

บัดนี้ สีสุปจาลาภิกษุณีเมื่อกล่าวแก้ปัญหาที่ว่า ท่านบวชอุทิศใคร จึงกล่าวว่า อตฺถิ สกฺยกุเล ชาโต เป็นต้น.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สพฺพาภิภู ความว่า ครอบงำส่วนทั้งหมดมีขันธ์ อายตนะ ธาตุ ภพ กำเนิดและคติเป็นต้น. ชื่อว่า มารนุทะ เพราะบรรเทา คือขับไล่มรณมารเป็นต้น.

บทว่า สพฺพตฺถมปราชิโต ความว่า ไม่แพ้ในกิเลสทั้งมวลมีราคะเป็นต้น หรือในการรบมาร.

บทว่า สพฺพตฺถ มุตฺโต ความว่า น้อมไปในธรรมทั้งปวงมีขันธ์เป็นต้น.

บทว่า อสฺสิโต ความว่า อันตัณหานิสัยและทิฏฐินิสัยไม่อาศัยแล้ว.

บทว่า สพฺพกมฺมกฺขยํ ปตฺโต ความว่า บรรลุพระอรหัต กล่าวคือธรรมเป็นที่สิ้นไปแห่งกรรมทั้งปวง.

บทว่า อุปธิสงฺขเย ความว่า ทรงน้อมเป็นอารมณ์ในพระนิพพาน กล่าวคือธรรมเป็นที่สิ้นไปแห่งอุปธิ.

จบอรรถกถาสีสุปจาลาสูตรที่ ๘ -----------------------------------------------------