๑

ในชาติธรรมวรรคที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า ชาติธมฺมํ ความว่า มีความเกิดเป็นธรรมดา มีความบังเกิดเป็นธรรมดา มีความบังเกิดเป็นสภาวะ.

บทว่า ชราธมฺมํ ได้แก่ มีความแก่เป็นสภาวะ.

บทว่า พฺยาธิธมฺมํ ได้แก่ มีพยาธิเป็นสภาวะ โดยความเป็นปัจจัยแห่งการเกิดขึ้นแห่งพยาธิ.

บทว่า มรณธมฺมํ ได้แก่ มีความตายเป็นสภาวะ.

บทว่า โสกธมฺมํ ได้แก่ มีความโศกเป็นสภาวะ โดยความเป็นปัจจัยแห่งการเกิดขึ้นแห่งความโศก.

บทว่า สํกิเลสิกธมฺมํ ได้แก่ มีความเศร้าหมองเป็นสภาวะ.

บทว่า ขยธมฺมํ ได้แก่ มีความถึงความสิ้นไปเป็นสภาวะ.

แม้ในสภาวะมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดาเป็นต้น ก็นัยนี้เหมือนกันแล.

จบอรรถกถาชาติธรรมวรรคที่ ๔ -----------------------------------------------------