๑
อรรถกถาแปลไทย
๘-๑๑. อภัพพัฏฐานสุตตจตุกกวัณณนา [ฉบับมหาจุฬาฯ] พรรณนาพระสูตรว่าด้วยฐานะที่ไม่อาจเป็นได้ ๔ สูตร
[๔๒-๔๕] ในพระสูตรที่ ๘ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
คำว่า เหตุที่ไม่ควรเข้าถึง (อนาคมนียวตฺถุ) ได้แก่ เหตุที่ไม่ควรเข้าใกล้ คำนี้เป็นชื่อของเวร ๕ ประการและทิฏฐิ ๒๒ ประการ
คำว่า ภพที่ ๘ (อฏฺฐมํ ภวํ) ได้แก่ ปฏิสนธิจิตดวงที่ ๘ ในฝ่ายกามาวจร
ในพระสูตรที่ ๙ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
คำว่า โดยถือมงคลตื่นข่าว (โกตุหลมงฺคเลน) ได้แก่ โดยถือสิ่งที่ได้เห็น สิ่งที่ได้ฟังและสิ่งที่ได้ทราบเป็นมงคล
ในพระสูตรที่ ๑๑ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
คำเป็นต้นว่า ที่ตนเองกระทำไว้ (สยํ กตํ) ท่านกล่าวไว้แล้วด้วยอำนาจอัตตทิฏฐิ
คำว่า ที่เกิดขึ้นเอง (อธิจฺจสมุปฺปนฺนํ) ได้แก่ ที่เกิดขึ้นโดยไม่มีเหตุ
คำที่เหลือในที่ทั้งปวงง่ายทั้งนั้นแล
๘-๑๑. อภพฺพฏฺฐานสุตฺตจตุกฺกวณฺณนา
[๙๒-๙๕] อฏฺฐเม อนาคมนียวตฺถุนฺติ อนุปคนฺตพฺพการณํ, ปญฺจนฺนํ เวรานํ
ทฺวาสฏฺฐิยา จ ทิฏฺฐิคตานเมตํ อธิวจนํ. อฏฺฐมํ ภวนฺติ กามาวจเร อฏฺฐมํ
ปฏิสนฺธึ. นวเม โกตุหลมงฺคเลนาติ ทิฏฺฐสุตมุตมงฺคเลน. ทสเม สยํ กตนฺติอาทีนิ
อตฺตทิฏฺฐิวเสน วุตฺตานิ. อธิจฺจสมุปฺปนฺนนฺติ อเหตุนิพฺพตฺตํ. เสสํ สพฺพตฺถ
อุตฺตานเมวาติ.
____________________________
@เชิงอรรถ: สี. อนนุคนฺตพฺพํ การณํ
สีติวคฺโค นวโม. -----------------------------------------------------