๑

สมณสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า ยํ สมเณน ความว่า คุณชาติใดอันสมณะพึงถึง.

บทว่า วุสีมตา ได้แก่ อยู่จบพรหมจรรย์.

บทว่า มุตฺโต โมเจมิ พนฺธนา ความว่า เราเป็นผู้พ้นจากเครื่องผูกทั้งปวงด้วยตนเองแล้ว ยังทำมหาชนให้พ้นจากเครื่องผูกมีราคะเป็นต้นด้วย.

บทว่า ปรมทนฺโต ความว่า เป็นผู้อันใครๆ อื่นไม่ได้ให้ศึกษา ไม่ได้ให้โอวาท รู้แจ้งสยัมภูญาณ ชื่อว่าเป็นผู้ฝึกแล้วอย่างเยี่ยม เพราะฝึกแล้วด้วยประโยชน์อย่างยิ่ง.

บทว่า ปรินิพฺพุโต ได้แก่ ปรินิพพานแล้วด้วยกิเลสปรินิพพาน.

จบอรรถกถาสมณสูตรที่ ๕ -----------------------------------------------------